الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٥٦

1034 . نارمشك 1

حرف ن ( نون )

حرف ن ( نون )

1034 . نارمشك 1

1034 . نارمشك 1

اين به هندى ناك‌كيسر 2 ، به سندى ناغفف 3 ، در يك نسخه ناروقيسر 4 است .

خشكى مىگويد كه [ نارمشك ] را هندىها ناكبست 5 مىنامند ، در كتاب‌ها ناغيست 6 ديده مىشود .

[ نام ] درست هندى [ نارمشك ] ناكرمتر 7 ( ؟ ) ، ناكفف 8 و ناكيسر 9 است اين - گل‌هاى هندى سرخ‌رنگ و خوش‌بو است . آنها از نظر [ شكل ] تيز گلبرگ‌ها و دم گل‌ها به گل‌هاى انار 10 مىمانند ؛ تخم‌ها در ميان گل‌ها جاى دارند .

رازى : [ نارمشك ] - گل‌هاى درخت است . در الصيدنه : ماسرجويه [ مىگويد كه اين ] گل‌هاى درختى به نام تافاشر 11 است .

ابو معاذ از ابن ماسويه [ روايت مىكند كه اين ] علف هندى است .

رازى : جانشين [ نارمشك ] يك چهارم وزن 12 زنجبيل ، يك چهارم وزن قسط و يك ششم وزن سنبل است .

ارجانى : [ نارمشك ] پوست‌ها و دم گل‌هاى شبيه بسباس است جز اينكه سرخى و زردى [ بسباس ] را ندارند ، خوشبويند و در مزهء آنها اندكى گسى 13 وجود دارد . جانشين آن يك چهارم وزن زنجبيل ، نيم وزن قسط و يك شش وزن سنبل است .

( 1 ) . نك . ميمون ، 250 ؛ عيسى ، 14 118 ؛ اين تعريف را منابع هندى نيز تأييد مىكنند ، نك . همين‌جا يادداشت 2 . ابن سينا ، 457 :

Punica granatum L .

يا

Cinnamomum cassia Bl .

؛ نيز قس . سراپيون ، 391 ؛

II , Dozy

، 631 ؛

II , Vullers

، 1274 . نارمشك فارسى - « انار مشكين » .

( 2 ) . ناك‌كيسر ،

Dutt

، 120 و

Platts

، 1116 : ناگ‌كيسر

Mesua ferrea ( L . ) - ( n g - kesar )

.

( 3 ) . نسخهء الف : نارغفف ، بايد خواند ناغفف ، زيرا اندكى پايين‌تر به صورت « ناگفف » مىآيد كه به احتمال زياد شكل تحريف شده ناگ‌پشپ و اين مترادف « ناك‌كيسر » است ، قس .

Platts

، 1116 .

( 4 ) . نسخهء الف : ناروقيسر ، احتمالا تحريف « ناك‌قيصر » ، قس . يادداشت 2 ؛ بر بهلول ، 16 1214 : ناج ( ناگ ) قسر ؛ محيط اعظم ،

IV

، 135 : نار قيصر .

( 5 ) . ناكبست ، ظاهرا از « ناگپشپ » ، قس . يادداشت 3 ؛ بر بهلول ، 15 1214 : ناج‌بوشتا ؛

Index

. 227 :

ناج‌پوست ( ؟ ) .

( 6 ) . ناغيست ، قس .

II , Vullers

، 1280 ؛

II , Dozy

، 632 ؛ نسخهء فارسى : ناغبست ، از « ناگپشپ » هندى .