الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٢٢

986 . مردارسنج 1

( 1 ) .

Leptadenia pyrotechnica Dcne .

. قس . ابو حنيفه ، فرهنگ ، 50 ؛ عيسى ، 1086 . مرخ ممكن است به معناى

Cynanchum pyrotechnicum L .

نيز باشد ؛ عيسى ، 645 ؛

Lane

، 2705 ، در نسخهء فارسى حذف شده است .

( 2 ) . نك . شمارهء 611 ، يادداشت 3 .

( 3 ) . بادامك ، قس . شمارهء 954 ، يادداشت 11 .

986 . مردارسنج 1

986 . مردارسنج 1

اين به رومى ليثرغوروس 2 ، به سريانى مردخا 3 و هم‌چنين يقيرا 4 و به فارسى مرتاسنگ 5 است .

الخليل مىگويد : اين « مرتج » 6 است .

حمزه : اين « مرده‌سنگ » 7 است .

ديسقوريدس : [ مردارسنگ ] را ممكن است از شن ويژه 8 تهيه كنند ، نيز ممكن است از سرب 9 و هم‌چنين از نقره تهيه كنند .

در الحاوى از قاطاجانس نقل مىشود كه « مولوبدانا » 10 و « مولبذانا » 11 كه [ در كتاب‌ها ] ذكر مىشود ، سردتر و خشك‌تر 12 از مرداسنج است .

صهاربخت : اين « مرتك » 13 شسته شده ، و [ مرتك - مادهء ] سفيد شده است .

( 1 ) . ليتارژ ( اكسيد سرب

PbO

) ؛ سراپيون ، 353 ؛ ابن سينا ، 412 ؛ الجماهر ، 242 ؛ كريموف ، سر الاسرار ، 148 ، يادداشت 268 ؛ ميمون ، 239 . اين نام از « مردارسنگ » فارسى - « سنگ‌مرده [ يا ناپاك ] » است .

( 2 ) . ليثرغوروس - يونانى ، ديوسكوريد ،

V

، 69 .

( 3 ) . مردخا ، قس . بر بهلول ، 11537 .

( 4 ) . يقّيرا ، قس . بر بهلول ، 85021 .

( 5 ) . مرتاسنگ .

( 6 ) . المرتج ، معرب « مرتك » فارسى ، تاج العروس ،

II

، 100 .

( 7 ) . مرده‌سنگ .

( 8 ) . رمل مخصوص ، ديوسكوريد ،

V

، 69 : « از شن به نام مولبد يطوس » .

( 9 ) . رصاص ، نك . شمارهء 464 .

( 10 ) . نسخهء الف : المولديدانا ، بايد خواند المولوبدانا يونانى - سولفيد سرب ؛ نك .

شمارهء 1024 .

( 11 ) . الموليذانا ، بايد خواند المولبذانا ، نك . يادداشت 10 .