الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩١٩

982 . مرّذكى 1

( 1 ) .

Origanum majorana L .

؛ سراپيون ، 365 ؛ ابو منصور ، 530 ؛ ابن سينا ، 420 ؛ ميمون ، 236 ؛ عيسى ، 1302 . مرزنجوش معرب « مرزنگوش » فارسى - « گوش موش » است ،

II , Vullers

، 1161 .

( 2 ) . العنقز ، افزوده از روى لسان العرب ،

V

، 384 .

( 3 ) . يعنى « العنقر » ، نك . شمارهء 738 .

( 4 ) . نسخهء الف : الجدبه ، نسخهء ب : الحدبه ، نسخهء پ : الجدر ، بايد خواند الجذر ، قس .

Lane

، 395 .

( 5 ) . خضايع ، نسخهء فارسى : « از روم بيخ نبات او را در اوعيه‌اى كه صالح بود مرنقل او را به حضرت نوشروان رسانيدند » .

( 6 ) . نسخهء الف : سمجسون ، نسخهء فارسى : سمسحون - يونانى ، ديوسكوريد ،

III

، 37 .

( 7 ) . امراقون - يونانى ، تئوفراست ، 554 .

( 8 ) . السمسق ، قس . لسان العرب ،

X

، 164 .

( 9 ) . نسخهء الف : العنقز ، بايد خواند العنقر ، براى هم‌قافيه شدن با المحجر .

( 10 ) . بيت دوم در فرهنگ‌هاى

Lane

، 517 و لسان العرب ،

IV

، 166 آورده شده است .

( 11 ) . طبق لسان العرب (

V

، 404 و

VI

، 346 ) ، مؤلف بيت ابن مقبل است .

( 12 ) . نسخهء الف : المرزنجوش ، بايد خواند المردقوش - ماده‌اى معطر به رنگ سرخ متمايل به سياه كه زنان بر شانه نهند ؛

Lane

، 2706 ؛ تاج العروس ،

IV

، 349 .

( 13 ) . ماء الضالة .

( 14 ) . افزوده از روى لسان العرب ،

XI

، 398 ؛

Lane

، 1816 .

982 . مرّذكى 1

982 . مرّذكى 1 - مرّبويا

[ مر ] به رومى طروغوليطوس 2 ، به سريانى مرادكيا 3 ، نيز مرافروط . . . 4 [ ناميده مىشود ] ؛ نوعى [ مر ] كه از بواوطيا مىآورند ، سمرنابيوطيقى 5 [ ناميده مىشود ] .

المقابله للادوا : نوعى [ مر ] آميخته با شيرابه برخى يتوع‌هاى كشنده وجود دارد ، آنها را از روى بوى خوش تمييز مىدهند .

ابو جريج : بهترين [ مر ] تقريبا سفيد است با اندك سرخى و پوست درختش با آن آميخته نشده است .

ديسقوريدس : [ مر ] شيره 6 درختى است كه در شحر و سرزمين عرب‌ها [ مىرويد ] و به « حسك مصرى » 7 مىماند . آن را مىبرند و [ شيره‌اش ] در ظرفى يا بر فرشى چرمى مىچكد ، روى شاخه‌ها نيز سفت مىشود . [ مر ] گوناگون است ، بدترين آن - پوك ، تند ، شبيه صمغ [ عربى ] است . هيچ‌چيز خوب در [ مر ] سياه هم وجود ندارد . پس [ مر ] سبك ،