الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩١٢

972 . ماء 1

970 . ماش 1

[ ماش ] به گويش يمن اقطن 2 [ ناميده مىشود ] .

ابو حنيفه : « مج » و « مجاج » 3 دانه‌اى شبيه عدس اما گردتر است .

برخى از مردم بصره مىگويند كه مج گياه شور 4 شبيه « طحما » ست جز اينكه لطيف‌تر و كوچك‌تر از آن است .

« ماش » و « منج » 5 واژه‌هاى عربى نيستند .

( 1 ) .

Phaseolus mungo L .

يا

Ph . max L .

؛ سراپيون ، 366 ؛ ابو منصور ، 517 ؛ ابن سينا ، 437 ؛ عيسى ، 1 138 ؛

II , Low

، 468 . واژه « ماش » را با « مجّا » سريانى يا « ماشه » سانسكريت ارتباط مىدهند .

( 2 ) . الاقطن ، قس .

I , Dozy

، 30 .

( 3 ) . المجّ و المجاج ، قس .

Lane

، 2689 .

( 4 ) . نسخه‌هاى الف و پ - حمصّة . « نخود » ؛ اما در فرهنگ‌هاى عربى لسان العرب ،

، 362 ؛ تاج العروس ،

، 98 ؛

Lane

، 2689 : حمضة . درستى اين نوع خواندن در قياس با طحما تأييد مىشود ؛ نك . شمارهء 663 .

( 5 ) . المنج - معرب « منك » فارسى ،

II , Vullers

، 1215 ؛

II , Dozy

، 617 . نسخهء فارسى مىافزايد :

« اهل سيستان « ماش » را منك گويند به كسر « ميم » و به لغت هندى منك گويند » ؛ قس .

II , Low

، 469 .

971 . مارقشيثا 1

971 . مارقشيثا 1 - پيريت ، مركزيت

[ مارقشيثا ماده ] معدنى 2 است . بهترين [ نوع ] آن اصفهانى است ، زرگون و سيمگون است . آن را از بدخشان و گرديز 3 نيز مىآورند .

( 1 ) . با اين نام اكثر كانىهاى گوگردى - پيريت‌ها را مشخص مىكنند ؛ الجماهر ، 436 ؛ يادداشت 3 ؛ كريموف ، سر الاسرار ، 159 ، يادداشت 404 . اين نام از « مرقشيشا » فارسى و « مقّشيتا » سريانى و از « مرخشى » اكدى نشئت مىگيرد ؛ كندى ، اقرابادين ، شمارهء 287 ؛

II , Dozy

، 584 . اين عنوان در

Picture

، 135 درج شده است .

( 2 ) . يا كانى .

( 3 ) . نسخهء الف : كوديز ، بايد خواند كرديز ، قس .

Picture

، 135 ؛ يادداشت 4 .

972 . ماء 1

972 . ماء 1 - آب

[ آب ] به رومى اديرون 2 ، به سريانى ميا 3 [ ناميده مىشود ] . [ آب ] شيرين به رومى اينكون 4 و نمك‌دار - الميرون 5 ، به سريانى - مليحا 6 و به فارسى - شور 7 است .

( 1 ) . قس . ابو منصور ، 516 ؛ ابن سينا ، 409 .