الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٠٩

965 . ماهودانة 1

964 . ماهيزهرج 1

964 . ماهيزهرج 1 - مرگ ماهى

اين به سريانى جغثنا ريحثانا 2 ست .

جالينوس : بيوريس 3 « قاتل ماهىها » 4 ست .

الرسائلى : كسى مىگفت كه برگ‌هاى اين گياه را شبيه آنچه دربارهء گياه « لاعيه » 5 گفته شده مىبيند . اگر آنها را در آبگيرى كه در آن ماهى وجود دارد ، بيندازيم و آنها با آب مخلوط شوند ، آن‌گاه ماهىها مست مىشوند و بر روى آب مىآيند .

ابو نصر النيسابورى : [ ماهيزهرج ] پوست ريشهء علفى است كه در گودال‌ها و آبراه‌ها مىرويد . برگ‌هاى اين [ گياه ] به برگ‌هاى راسن مىماند اما پهن‌تر و ضخيم‌تر از آنهاست ، نرم در زير انگشتان و پوشيده از كرك‌هاى زردوش است و مزهء تلخ دارد . اين گياه دو نوع است : ماده ، - و اين بهتر است - و نر ؛ [ نوع ] ماده پوست ضخيم‌تر دارد ، در محل شكستگى زردوش و سرش لايه‌لايه است .

رازى : [ ماهيزهرج ] پوست ريشه‌اى شبيه ريشه « شبرم » اما كوچك‌تر به رنگ خاكسترى متمايل به زرد ، نزديك به رنگ شبرم است .

( 1 ) .

Anamirta paniculata Colebr .

مترادف

Menispermum cocculus L .

؛ سراپيون ، 356 ؛ ابو منصور ، 544 ؛ ابن سينا ، 436 ؛ ميمون ، 178 ؛ عيسى ، 152 ؛

II , Dozy

، 566 . معرب « ماهى زهره » فارسى به معناى « زهر ماهى » است .

( 2 ) . جغثنا ريحثانا ،

II ) Low

، 252 ) يادآور مىشود كه نام‌هاى عبرى يا آرامى گياهان تيرهء

Menispermaceae

( ماهدانه ) نادرست است .

( 3 ) . نسخهء الف : بيبوريس ، نسخهء فارسى و پ : بيوريس ، نسخهء ب : سوريس .

( 4 ) . قاتل الحيتان .

( 5 ) . شجر اللاعية ، نك . شمارهء 1106 .

965 . ماهودانة 1

آن به نام « حب الملوك » معروف است .

ابو جريج و رازى : [ ماهودانه ] برگ‌هاى كشيده به درازاى يك انگشت و راست ايستاده دارد كه براى كسى كه به آنها مىنگرد شبيه ماهىهاى كوچك‌اند . ميوه‌هايش همانند غوزهء پنبه پديدار مىشوند اما كوچك‌ترند ، در هر ميوه سه دانهء سياه وجود دارد .

پولس : برخى از مردمان مىپندارند كه [ ماهودانه ] يكى از انواع « يتّوع » است .

مرد معتبرى حكايت كرد 2 : يك مرغ خانگى از اين [ دانه ] فراوان بخورد و بسيار پروار