الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٠٦
960 . ليلنج 1
958 . لؤلؤ 1
958 . لؤلؤ 1 - مرواريد
رازى : جانشين [ مرواريد ] صدف 2 ساييده است .
( 1 ) . نام عربى مرواريد ؛ قس . سراپيون ، 212 ؛ ابو منصور ، 515 .
( 2 ) . صدف ، نك . شمارهء 636 . عجيب است كه بيرونى كه در الجماهر خود جاى چنين زيادى ( 92 - 151 ) را براى مرواريد اختصاص داده ، در اينجا به نقل كوتاهى از رازى بسنده كرده است . نك . شمارهء 432 ، يادداشت 14 .
959 . لوطوس 1
959 . لوطوس 1
ديسقوريدس 2 : [ لوطوس ] در آب در مصر مىرويد ، [ گل‌ها ] 3 مانند جو سفيدند .
مىگويند كه هنگامى كه خورشيد طلوع مىكند ، [ لوطوس ] باز مىشود و روى آب مىآيد و چون غروب كند ، بسته مىشود و در آب فرو مىرود . ميوه‌هايش شبيه « انار سرفه » 4 اند ، هنگامى كه تخم‌هايش 5 خشك مىشوند ، مردم مصر آنها را مىكوبند و از آنها نان مىپزند . ريشه [ لوطوس ] شبيه به است و آن را به صورت خام و پخته مىخورند . مزهء [ ريشهء ] پخته به مزهء زردهء تخم‌مرغ 6 مىماند .
( 1 ) . يونانى -
Nymphaea lotus L .
؛ تئوفراست ، 553 ؛ ميمون ، 252 ؛ عيسى ، 12515 . در نسخهء فارسى حذف شده است .
( 2 ) . ديوسكوريد ،
IV
، 95 .
( 3 ) . افزوده از روى ديوسكوريد ،
IV
، 95 .
( 4 ) . رمّان السعال - « كپسول خشخاش » را چنين مىنامند ؛ نك . شمارهء 396 . ديوسكوريد ،
IV
، 95 :
رؤوس الخشخاش - سرهاى خشخاش .
( 5 ) . در ميوه‌ها تخم‌هايى شبيه ارزن وجود دارد ؛ نك . تئوفراست ،
IV
، 8 ، 10 و ديوسكوريد ،
IV
، 95 .
( 6 ) . طعم مخ البيض ، و چنين است در ديوسكوريد ،
IV
، 95 : طعم صفرة البيض ، اما در تئوفراست ،
IV
، 8 ، 11 : « اگر آن را [ با آب يا در تنور ] بپزيم ، به رنگ زرده تخم‌مرغ درمىآيد و شيرين‌مزه مىشود » .
960 . ليلنج 1
960 . ليلنج 1
پولس : اين « نيل » است كه رنگ‌رزان به كار مىبرند . آن ممكن است دشتى و هم بستانى باشد 2 .
اوريباسيوس « اساطوس » 3 [ مىنامد ] .
( 1 ) .
Indigofera tinctoria L .
؛ عيسى ، 9814 ؛
I , Low
، 496 ؛
II , Vullers
، 1109 .