الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٨٣

927 . كناروس 1

اين [ داروى ] رومى است كه از ثغور مىآورند و آن ريشهء پر گره با پوستهء سياه و اندرون سفيد است .

* در فرغانه نوع نامرغوب [ كندس ] يافت مىشود 2 .

[ كندس ] به رومى اسطروثيون 3 [ ناميده مىشود ] .

جالينوس : بيش از همه ريشهء [ كندس ] به كار مىرود ، مزه‌اش تند است .

رازى : برگ‌هايش به [ برگ‌هاى ] ساذج مىماند و ريشه‌اش چوب سخت ، سياه از بيرون و زرد در محل شكستگى است . اين گياه به رومى دريويطاس 4 ناميده مىشود .

پولس : جانشين [ كندس ] خربق سياه است .

رازى : جانشين آن براى برانگيختن قى و عطسه ، نيز براى غرغره به وزن برابر جوز القى و يك سوم وزن قلقل 5 است .

( 1 ) .

Gypsophila struthium L .

؛ سراپيون ، 130 ؛ ابو منصور ، 485 ؛ عيسى ، 14 90 ؛

I , Low

، 335 و 640 ، بدويان ، 1765 . نيز نك . ابن سينا ، 344 .

* ( 2 ) . در

Picture

، 133 درج شده است .

( 3 ) . اسطروثيون - يونانى . در ترجمهء عربى ديوسكوريد (

، 163 ) اين واژه بىترجمه به‌جا گذاشته شده است . طبق تئوفراست ( 559 ) -

Saponaria officinalis L .

- صابونى دارويى .

( 4 ) . نسخهء الف : دريورطاس ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : دريوريطاس .

( 5 ) . قلقل ، نك . شمارهء 858 ؛ نسخهء فارسى : پلپل ، يعنى فلفل خوانده است و چنين است ابن سينا ، 344 .

صهاربخت : نيرويش به [ نيروى ] گندم نزديك است و ازاين‌رو جالينوس مىگويد كه طبيعت [ كنيب ] ميانه طبيعت گندم و جو است .

الحاوى : اين « هرطمان » 2 است .

( 1 ) .

Triticum spelta L .

مترادف

T . zea Host .

؛ عيسى ، 18 183 ؛

Low , pf .

، 104 . قس . شمارهء 409 .

يادداشت 4 . در نسخهء فارسى حذف شده است .

( 2 ) . الهرطمان - جو دوسر . نك . شمارهء 1090 .

927 . كناروس 1 - كنگر

ابو الخير : مىگويد اين گياهى است كه پارسيان 2 كنارس مىنامند و آن خارى است كه