الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٧٢

917 . كمادريوس 1

( 2 ) . القماشير معرب « كماشير » ، قس .

II , Vullers

، 881 ؛ بر بهلول ، 8 1799 ؛

II , Dozy

، 405 .

916 . كمافيطوس 1

[ اين ] ساقه‌هاى نازك به رنگ سرخ و سبز متمايل به سياه است . برگ‌ها و گل‌هايش به رنگ خاكسترى تيره است . اين نام رومى است ، به سريانى مرارات كيفا 2 و به فارسى شمشيب 3 [ ناميده مىشود ] .

رازى : اين ساقه‌ها و گل‌هاست ، آنها سرخ متمايل به سياه‌اند و سبز نازك . گل‌ها ميان [ ساقه‌ها ] قرار دارند ، تلخ‌مزه و اندكى گس‌اند .

پولس : اين « حامافيطوس » 4 است .

ديسقوريدس 5 : اين گياه روى زمين مىخزد ، سفيدگونه و اندكى كج است . برگ‌هايش شبيه برگ‌هاى ريز گياهى است كه آن را « حى العالم » مىنامند 6 ، جز آنكه نازك‌ترند و در آنها مايعى است كه به دست مىچسبد . [ كمافيطوس ] پوشيده از كرك و پربرگ است ، بويش به بوى صنوبر مىماند و گل‌هاى نازك و زرد دارد .

رازى : جانشين [ كمافيطوس ] نيم وزنش سيساليوس و يك چهارم وزن سليخه است .

( 1 ) . يونانى -

Ajuga chamaepitys schreb .

؛ ابو منصور ، 488 ؛ ابن سينا ، 341 ؛ ميمون ، 190 ؛ عيسى ، 23 7 .

( 2 ) . مرارات كيفا ، قس . بر بهلول ، 12 1162 ؛

II , Low

، 72 .

( 3 ) . نسخهء الف : شم‌سيب ، نسخهء فارسى : شمشيب ، در ديگر منابع دسترس ما نوشته نشده است .

( 4 ) . حامافيطوس ، نك . يادداشت 1 .

( 5 ) . ديوسكوريد ،

III

، 151 .

( 6 ) . به ورق الصغير من النبات الذى يقال له حى العالم ، نسخهء فارسى : ببرگ درخت سعتر مشابهت دارد ، يعنى « الصغير » را « الصعتر » خوانده است ( نسخهء پ نيز همين‌گونه ) ، كه نادرست است ؛ قس .

ديوسكوريد ،

III

، 151 ؛ ابن بيطار ، دست‌نويس ، 504 الف ، محيط اعظم ،

، 117 .

917 . كمادريوس 1

917 . كمادريوس 1 - مريم نخودى

نام [ كمادريوس ] رومى است ، به سريانى بلوط ارعا 2 ناميده مىشود . اين ساقه‌ها و گل‌هاى شكننده به كلفتى ساقه‌هاى ريحان به رنگ غبار متمايل به سبز است و هرچه كهنه‌تر باشد بهتر است .

جالينوس : در [ كمادريوس ] تلخى برترى دارد اما در آن تندى نيز وجود دارد .