الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٦٩

911 . كلت 1

909 . كلز 1

909 . كلز 1 - ؟

رازى : اين چوبى است كه از هند مىآورند و آن در بلخ بسيار است . مىپندارم 2 كه اين « مغاث » هندى است .

( 1 ) . نسخه‌هاى الف و فارسى : كلر ، بايد خواند كلز ؛

II , Vullers

، 866 ؛

II , Dozy

، 483 . ابن سينا ، 364 : كلس ؛

Stein

، 1717 : كلن .

( 2 ) . نسخهء الف : أحسبه ، نسخهء فارسى : « از جمله انواع او مغاث هندى خوب‌تر است » ، يعنى مىخواند « أحسنه » .

910 . كلنكر 1

اين گياهى با برگ‌هاى ضخيم است ، ميوه‌هايش گرد مانند انگور ، سفيد ، دراز و تلخ مزه‌اند ؛ آنها را روى چشم ملتهب 2 مىگذارند . به [ گويش ] ترمذى ويوذ 3 و بخارايى ويوذه 4 [ ناميده مىشود ] . كلنكر به [ گويش ] بلخى به معناى « عنب الثعلب » 5 است كه درباره‌اش به قدر كافى گفته شده است 6 .

( 1 ) . خواندن مشروط ، نك . شمارهء 735 ، يادداشت 19 .

( 2 ) . العين الرمدة ، نك . ابن سينا ،

III

، ج 1 ، 221 .

( 3 ) . ويوذ - چنين است در نسخهء الف .

( 4 ) . ويوذه .

( 5 ) . عنب الثعلب ، نك . شمارهء 735 ، يادداشت 19 .

( 6 ) . در پى آن در نسخه‌هاى الف ، ب و پ جمله‌اى است مربوط به شمارهء 924 : « ابو الخير در [ ترجمهء كتاب ] اطيوس [ مىگويد كه ] « الخرنوب الكبير » همان « كنگر » است ؛ نيز مىگويد كه « عكّوب » هم كنگر است » . در نسخهء فارسى حذف شده است .

911 . كلت 1

اين « ماش هندى » است ؛ از نظر پهن بودن [ شكل ] به عدس و از نظر رنگ به « كرسنّه » شباهت بسيار دارد 2 .

( 1 ) . يا قلت و قلب - الف )

Lithospermum officinale L .

؛ سراپيون ، 324 ؛ ميمون ، 326 ؛ عيسى ، 10 110 ؛

I , Low

، 297 ؛ ب )

Dolichos biflorus L .

؛ ابن سينا ، 657 ؛ عيسى ، 8 71 ؛

II , Low

، 518 . محيط اعظم ،

III

، 309 اشاره مىكند كه قلت معرب « كلتهى » هندى است ؛ طبق

Platts

، 842 : كلتهى -

Dolichos biflorus

. در نسخهء فارسى حذف شده است .