الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٦٧

906 . كشت بر كشت 1

905 . كشوث 1

905 . كشوث 1 - سس

رازى : [ كشوث ] نخ‌هاى نازكى است كه به دور خارها 2 مىپيچد به « ليف مكى » 3 مىماند ؛ برگ ندارد ، گل‌هاى سفيد ريز دارد .

ابن ماسويه : * در آن تلخى و گسى وجود دارد . به رومى . . . 4 ، به سريانى كشوثا 5 و شكوثا 6 [ ناميده مىشود ] . آن همانند نخ به گياه نزديك مىچسبد ، نه ريشه در زمين دارد و نه برگ در اطراف . سپس اين گياه را نابود مىكند . در آن تلخى وجود دارد ، آن را در شراب قرار مىدهند تا [ به شدت ] مستى آورد و از اين [ راه ] « سكر » 7 به دست مىآورند .

مؤلّف المشاهير : كشوث يكى از گونه‌هاى « كامخ » 8 است .

شعر :

گياهى كه ريشه در زمين ندارد * بىتخم و بىكشت

خار پرورشش دهد ، سازد كهنه * جامه با پود زرد

جارى شود از آن شبنم ابريشمين * بىرنج و بىشمار

تا بينى فيروزهء خار * جامهء زرين كند بر تن 9

( 1 ) . از كشوثا سريانى -

Cuscuta epithymum Mur .

يا

C . europea L .

؛ سراپيون ، 116 ؛ ابو منصور 478 ؛ ابن سينا ، 356 ؛ ميمون ، 186 ؛ عيسى ، 6 63 .

( 2 ) . الشوك ، نسخهء فارسى : او بر درخت خار و امثال آن از درختى كه ساق او كوتاه باشد تعلق كند .

( 3 ) . الليف المكى - ليف معمولا به معناى « نسج ( تار ) » خرماست ،

Lane

، 3015 ؛

II , Dozy

، 562 . در ترجمهء روسى ابن سينا ، 356 و 758 :

Luffa

، كه همان « لوف » در زبان عربى است ، عيسى ، 6 - 5 112 .

( 4 ) . واژهء نامفهوم ؛ نام يونانى كشوث و است ، ديوسكوريد ،

IV

، 122 ؛

I , Low

، 453 .

( 5 ) . كشوثا ، قس .

I , Low

، 453 .

( 6 ) . شكوثا ( ؟ ) .

( 7 ) . السكر - نوعى شراب ؛ نك . شمارهء 548 . قطعهء * 7 به خط ريز ناخوانا در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده و در نسخه‌هاى پ و فارسى حذف شده است .

( 8 ) . كامخ جمع « كواميخ » - چاشنى تهيه شده از نعناع ، شير و ادويه ؛ محيط اعظم ،

IV

، 15 . نيز قس .

Lane

، 2630 ؛

II , Vullers

، 783 .

( 9 ) . يعنى گياه سبز ، زرد مىشود .

906 . كشت بر كشت 1

906 . كشت بر كشت 1 -

Helicteris isora L .

اين بسيار شبيه پنج نخ است كه به دور يك پايه مىپيچند . آنها نازك ، به اندازه‌هاى