الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٦٥

901 . كژه 1

جالينوس ، « قوريانون » [ مىنامد ] ، به سريانى كسبرتا 3 و به فارسى كشنير 4 [ ناميده مىشود ] .

گشنيز خشك « جلحلان » است . [ گشنيز ] در زهرها زهر مىشود و در سبزىها - سبزى 5 . گشنيز تازه به هندى الهانى 6 و خشك آن « دهانى » 7 [ ناميده مىشود ] .

ابو حنيفه مىگويد 8 : تقده 9 همان « كسبره » است .

در كتاب النبات [ نيز ] تقده است .

ديسقوريدس و اوريباسيوس [ آن را ] « قوريون » 10 [ مىنامند ] .

( 1 ) .

Coriandrum sativum L .

؛ سراپيون ، 329 ؛ ابو منصور ، 474 ؛ ابن سينا ، 375 ؛ ميمون ، 183 ؛ عيسى ، 3 58 . نام كزبره يا كزبره (

Lane

، 2608 ) از كستمبرى يا كستمبرو سانسكريت است ؛

III , Low

، 441 .

( 2 ) . قوريانون - يونانى ،

III , Low

، 446 .

( 3 ) . كسبرتا ، قس .

III , Low

، 443 .

( 4 ) . كشنيز ، قس .

II , Vullers

، 829 و 846 .

( 5 ) . نسخهء فارسى : « چون با زهرها به هم آميخته شود زهر باشد و با انواع تره‌ها چون تره‌هاى ديگر بود . »

( 6 ) . الهانى .

( 7 ) . دهانى ، قس .

Platts

، 539 .

( 8 ) . نسخهء الف : قيل ، بايد خواند قال ( نسخهء پ ) .

( 9 ) . التقدة ، قس .

Lane

، 309 .

( 10 ) . قوريون - يونانى ، ديوسكوريد ،

III

، 59 .

901 . كژه 1

901 . كژه 1

اين سنگ سفيدى است كه از سركه مىگريزد . مىپندارم كه اين [ يكى از انواع ] صدف سفيد 2 به نام « سپيدمهره » 3 است . پوست تخم شترمرغ [ نيز ] از [ سركه ] مىگريزد .

از دريا سنگ‌هايى به اندازهء نيم هستهء زردآلو مىآورند ، آنها شبيه نيم‌كره‌اند . سطح قاعدهء آنها همانند مارپيچ ، تابيده از خطهاى جدا از هم به رنگ خاكسترى است . اگر آنها را روى سنگ بساييم و بر هاونى هموار يا اندكى خميده كه در آن سركهء غليظ وجود دارد ، قرار دهيم ، تا اندازه‌اى به جنبش درمىآيد .

در كتاب الاحجار [ گفته شده است ] كه « كزك » 4 را از كناره‌هاى درياى سند مىآورند .

مؤلّف النخب : [ كژه ماده‌اى ] سفيد ، سخت و صاف از جنس كف درياست و در سركه به جنبش درمىآيد .