الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٣٧

866 . قوبيون 1

( 4 ) . چنين است در نسخهء اصلى ، اما معلوم نيست سخن بر سر چه نوع « قنه » است .

865 . قنفذ 1

865 . قنفذ 1 - خارپشت

ثعلب از ابن الاعرابى روايت كند كه قنفذ را به لغت عرب انقد و انقذ 2 نيز گويند به ذال معجمه .

ليث گويد : خارپشت بزرگ را عرب حسكك 3 گويند . گويند قنفعة 4 نامى است از نام‌هاى ماده خارپشت .

ابن السكيت گويد : او را قنفذ : قنفذ گويند به ضم و فتح [ « فاء » ] .

به لغت رومى او را شرنكثون 5 گويند و بعضى گويند به لغت رومى او را اقسوسوروس 6 گويند . به لغت هندى [ خارپشت ] كوهى 7 را ساهى 8 گويند و در بعضى مواضع از اهل هند دشتى 9 را جاهه 10 گويند .

در كتاب حاوى آورده است كه [ خارپشت ] چهار نوع است : دشتى ، اهلى ، كوهى و بحرى 11 ؛ آنچه از او كوهى است چون آدمى را ببيند از خارهاى خود به سوى آدمى چون تير بيندازد .

( 1 ) . يكى از نام‌هاى عربى

Erinaceus europeaus L .

؛ سراپيون ، 108 ؛ ابن سينا ، 653 ؛

II , Dozy

، 413 .

( 2 ) . نسخهء فارسى : انقذ و انقذير ، بايد خواند انقد و انقذ ، قس .

Lane

، 2837 .

( 3 ) . نسخهء فارسى : حسكل ، بايد خواند حسكك ، قس . لسان العرب ،

X

، 411 .

( 4 ) . قنفعة ، قس . لسان العرب ،

VIII

، 303 .

( 5 ) . شرنكثون ( ؟ ) . در ديوسكوريد (

II

، 2 ) خارپشت ناميده شده است .

( 6 ) . اقسوسوروس ( ؟ ) .

( 7 ) . قس . شمارهء 434 ، يادداشت 2 .

( 8 ) . نسخهء فارسى : سياهى ، بايد خواند ساهى ، قس .

Platts

، 631 .

( 9 ) . يا [ خارپشت ] وحشى .

( 10 ) . جاهه .

( 11 ) . نك . شمارهء 72 ، يادداشت 15 .

866 . قوبيون 1

866 . قوبيون 1 - ؟

سنگى از انواع سنگ‌هاست كه او را « قوبيون » گويند و طعم او تيز بود . يكى از خواص او آن است كه اندام ريمناك را به او پاكيزه كنند ، [ زيرا ] در وى قوت پاك كردن اعضا عظيم