الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٢٧

857 . قلقند و قلقديس و قلقطار 1

854 . قلقاش 1

حنين گويد كه قلقاش بيخ نباتى است كه او را ساق نباشد و برگ او پهن بود ، مزهء او چون مزهء « كرنب موصلى » 2 باشد . يكى از خواص او آن است كه باء را قوت دهد .

( 1 ) . در ديگر منابع « قلقاس » از يونانى (

I , Low

، 218 ) -

Colocasia antiquorum Schott .

مترادف

Arum colocasia L .

؛ سراپيون ، 325 ؛ عيسى ، 3 23 ؛

Lane

، 2560 ؛

II , Dozy

، 398 .

( 2 ) . كرنب موصلى - كلم‌گل -

Brassica oleracea L . var . Botrytis L .

؛ ميمون ، 184 ؛

II , Dozy

، 461 .

855 . قلت 1

ابن ماسويه و محمد زكريا گويند : قلت تخم نباتى است و منبت او بيشتر در ارض هند باشد ، به تخم كتان مشابهت دارد ، [ اما ] از تخم كتان بزرگ‌تر باشد و به لون گردفام بود .

مصنف كتاب كافى گويد : قلت به مقدار از عدس بزرگ‌تر باشد . بعضى گفته‌اند او را در بعضى مواضع « عدس چين » 2 گويند .

ثابت گويد : قلت نوعى از ماش هندى 3 را گويند .

( 1 ) . يا قلث -

Dolichos biflorus L .

( لوبيا دوبار شكوفا ) ؛ ابن سينا ، 657 ؛

I , Dozy

، 240 ؛ عيسى ، 8 71 ؛ بدويان ، 1438 .

( 2 ) . عدس چين ، نك . شمارهء 693 .

( 3 ) . ماش هندى ، نك . شمارهء 970 .

856 . قلّام 1

ابو حنيفه گويد : قلام را به لغت زمين نبط قاقلا 2 گويند و او به اشنان مشابهت دارد ، آن را با شير به هم بياميزند و به اطراف نقل كنند . برگ نبات او به برگ سپندان 3 ماند .

( 1 ) . مترادف قاقلّى ( قاقلا ) -

Cakile maritima Scop .

؛ سراپيون ، 109 و 135 ؛ ميمون ، 325 ؛ عيسى ، 7 35 ؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 48 . طبق اننكوف ( 75 ) ، نام روسى اين گياه « خردل دريايى » است .

( 2 ) . قاقلّا ، نك . شمارهء 808 .

( 3 ) . سپندان ، نك . شمارهء 251 ، يادداشت 7 .

857 . قلقند و قلقديس و قلقطار 1

ذكر اين جمله در ترجمهء [ عنوان ] « زاج » كرده‌ايم .