الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٠٧

825 . قرطم 1

مىشود . آن نرم است و در آن اندكى تلخى احساس مىشود . آن دندان‌ها و زبان را رنگين مىكند و اين [ رنگ ] ساعت‌ها به‌جا مىماند .

( 1 ) . يونانى ؛ ديوسكوريد ،

I

، 23 ؛

II , Vullers

، 722 ؛

II , Low

، 21 - 22 . در منابع شرقى آن را همچون « درد روغن زعفران » - ثفل دهن الزعفران تفسير مىكنند ، قس . ابن بيطار ، تفسير ، ورق 3 ب .

Crocomagma

- باقىماندهء چوبى پس از استخراج روغن زعفران است ؛ فرهنگ لاتين به روسى ، 239 .

نيز نك . ابن سينا ، 621 ؛ محيط اعظم ،

III

، 295 .

( 2 ) . نسخهء فارسى : « درو چوب‌پاره‌ها باشد » .

( 3 ) . افزوده از روى نسخهء فارسى .

825 . قرطم 1

825 . قرطم 1

مؤلّف المشاهير مىگويد كه [ قرطم ] به سريانى حريعا 2 ، به فارسى كاكيان 3 و كاهيان 4 [ ناميده مىشود ] .

جالينوس [ آن را ] قنيقوس 5 [ مىنامد ] . در يك نسخه [ گفته شده ] كه اين « حب القريص » 6 است .

مؤلّف المشاهير : « احريضه » 7 - تخم عصفر 8 است .

رازى : آن شبيه گزنه اما ضعيف‌تر از آن است .

( 1 ) . از

qurtem

آرامى ( ميمون 300 ،

I , Low

، 401 ) -

Carthamus tinctorius L .

؛ سراپيون ، 309 ؛ ابو منصور ، 441 ؛ ابن سينا ، 618 ؛ عيسى ، 4016 .

( 2 ) . نسخهء الف : جريعا ، نسخه‌هاى ب و پ : حريفا ، نسخهء فارسى : خريعا ، بايد خواند حريعا ، قس .

I , Low

، 394 :

h ri

.

( 3 ) . كاكيان ، قس .

II , Vullers

، 779 ؛ نسخهء فارسى : كاكيا .

( 4 ) . كاهيان .

( 5 ) . قنيقوس - يونانى ، ديوسكوريد ،

IV

، 131 .

( 6 ) . حبّ القرّيص - تخم گزنه ؛ نك . شمارهء 828 . اين توضيح عجيب احتمالا از شباهت دو واژهء يونانى ( قرطم ) و يا ( گزنه ) به وجود آمده است ، نك . 828 ، يادداشت 3 .

( 7 ) . الاحريضة ، قس .

Lane

، 549 .

( 8 ) . حبّ العصفر ، نك . شمارهء 708 .