الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٠٢

820 . قرنفل 1

( 1 ) . شاخه‌هاى جوان گياهان ( عمدتا سبزىها ) يا سرشاخه‌ها و غنچه‌هاى باز نشده آنها را با اين واژه نشان مىدهند ؛ قس . ابو حنيفهء 450 ؛

Lane

، 2493 .

( 2 ) . در نسخهء الف يك سطر اضافى وجود دارد : الاخر اغصان الشجر الرطب هو اكثر من غذاء قداح النبات .

( 3 ) . الفصفصة ، قس .

Lane

، 2403 .

( 4 ) . اسپست ، قس .

I , Vullers

، 90 .

819 . قذروس 1

[ اين ] « درخت قطران » 2 است .

( 1 ) . يونانى -

Cedrus libani Barrel .

( عيسى ، 14 43 ؛

III , Low

، 30 ) يا

Juniperus oxycedrus L .

؛ تئوفراست ، 544 ؛ ميمون ، 341 . قس . ديوسكوريد ،

، 81 . در نسخهء فارسى حذف شده است .

( 2 ) . القطران - صمغى كه از سدر و جز آن استخراج مىكنند ، نك . شمارهء 849 .

820 . قرنفل 1

820 . قرنفل 1 - درخت ميخك

[ ميخك ] به هندى لونگ 2 و لونگهل 3 ناميده مىشود . مادهء آن شاخه‌هاى كوچك است كه بر آنها ميوه‌هاى چهار وجهى همانند گل‌هاى ناشكفته قرار دارند ، آنها بسيار شبيه ميوه‌هاى مورد هستند . نر آن به هندى لونگهل ناميده مىشود 4 . آن سياه‌رنگ و شبيه بلوط و هستهء غبيرا 5 است . عطرش در پوسته آن است و در درونش مغزى وجود دارد كه هستهء آن است . ميان آنها و هستهء خرما تفاوتى وجود ندارد ، جز اينكه پوستهء آنها مانند بلوط سفيدگونه است و بو ندارد . آنها قابض‌اند و در تركيب داروهاى چشم وارد مىشوند . هندىها اين [ ميخك ] نر را در درمان‌هاى خود به كار مىبرند ، نيز آنها را به شكل گردن‌بند به نخ مىكشند 6 .

رازى : [ ميخك ] دو نوع است : يكى از آنها شاخه‌هايى است از نظر شكل شبيه ياسمن اما سياه‌رنگ و اين [ نوع ] ماده است . [ نوع ديگر ] شبيه هستهء زيتون اما درازتر و سياه‌تر است ، مزهء تند و بوى خوش دارد و اين [ نوع ] نر است .

الحاوى و ابو جريج : صمغ درخت ميخك از نظر نيرو شبيه صمغ سقز است .

الرسائلى : ميخك بستانى همان « فرنجمشك » 7 است .

* الزنجانى 8 : خاستگاه ميخك كرانه‌هاى جاوه است .

عطار 9 مىگويد : [ قرنفل ] ميوه « نارنج چينى » 10 و قرفة القرنفل 11 پوست آن است .