الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٩٩

816 . قثاء الحمار 1

خيار در عراق همان « قثد » 5 است كه [ معمولا ] « خيار بادرنگ » 6 ناميده مىشود .

قثاء به رومى اغغوريون 7 ، فلوسيون 8 و سوكىفييون 9 [ ناميده مىشود ] ، به سريانى قطيا 10 است ، خدا بهتر مىداند 11 .

پولس : جانشين قثاء بستانى ميوهء صنوبر 12 است .

ابو حنيفه : شعارير 13 قثاء ريز است و ازآن‌رو [ چنين ناميده شده است ] كه رويش كرك وجود دارد . او [ سپس ] مىگويد كه سواف 14 همان « قثاء » است .

( 1 ) . نام عربى

Cucumis sativus L .

؛ سراپيون ، 58 و 106 ؛ ابو منصور ، 442 ؛ ابن سينا ، 646 ؛ ميمون ، 343 ؛

Lane

، 2487 . طبق عيسى ، 17 61 :

Cucumis flexuosus L .

( 2 ) . يكى از نام‌هاى فارسى ، نك . شمارهء 379 .

( 3 ) . نسخه‌هاى الف ، ب و فارسى : القسعر ، بايد خواند القشعر ، قس . لسان العرب ،

، 95 ؛ نسخهء پ :

الشعرور .

( 4 ) . صامريوما ، قس . شمارهء 292 ، يادداشت 2 .

( 5 ) . القثد - نام عربى « خيار » ؛ قس . شمارهء 379 ، يادداشت 2 .

( 6 ) . خيار بادرنگ ، قس . شمارهء 379 .

( 7 ) . نسخهء الف : اغفورفيون ، بايد خواند اغغوريون - يونانى ،

I , Low

، 534 .

( 8 ) . فلوسيون ، بر بهلول ، 11 1572 : فلوموس - .

( 9 ) . سوكىفييون ( ؟ ) ، قس . با يونانى .

( 10 ) . قطيا ، قس . بر بهلول ، 19 1761 ؛

I , Low

، 533 .

( 11 ) . اين عبارت نخستين بار در صيدنه ديده مىشود و احتمالا نسخه‌بردارى كه در درستى واژه‌ها اطمينان نداشت ، افزوده است .

( 12 ) . در نسخهء اصلى : حب الصنوبر .

( 13 ) . الشعارير جمع « الشعرورة » ،

Lane

، 1561 ، از ريشهء شعر « مو » .

( 14 ) . السواف ، قس .

Lane

، 1470 .

به رومى اغروسوقويس 2 ، به سريانى قطياحمارا 3 و افشره‌اش به رومى الطيرون 4 [ ناميده مىشود ] .

صهاربخت : اطريون 5 ، و اين « علف تلخ » 6 است ، اما نه‌چندان تلخ مانند حنظل ، آن را « خيار دشتى » 7 مىنامند .