الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٦٦
765 . فاط 1
شيوه‌هاى تهيهء فانيذ نك . محيط اعظم ،
III
، 252 . نيز قس . سراپيون ، 541 ؛ ابن سينا ، 564 .
( 2 ) . هنديقون .
( 3 ) . يا « [ فانيذ ] خالص » - صفوته . محيط اعظم ،
III
، 252 : « آنچه از قند تهيه مىكنند و بدون آرد جو نگه مىدارند ، « فانيذ خزائنى » ناميده مىشود » .
( 4 ) . برسوله ، قس .
I , Vullers
، 220 .
( 5 ) . الزنجبيلى .
( 6 ) . ما لم تلقح قدور به ورق العشر : « تا ديگ‌ها را با برگ‌هاى عشر بارور نكنند » . دربارهء « عشر » نك .
شمارهء 706 .
( 7 ) . فناورى اين روند بر ما روشن نيست .
764 . فاخور 1
764 . فاخور 1
ابو حنيفه : اين مرو پهن‌برگ است .
[ فاخور ] نوعى گياه معطر به نام مرو است ، برگ‌هاى پهن دارد ، از ميانش سرهايى همانند سر دم روباه بيرون مىزند . رويشان گل‌هايى به رنگ سرخ تند و خوش‌بو مىنشيند . مردم بصره آن را « ريحان الشيوخ » 2 مىنامند ؛ پزشكان آنها مىپندارند كه آن جوانى را قطع مىكند 3 .
( 1 ) .
Origanum maru L .
، عيسى ، 1304 .
( 2 ) . ريحان الشيوخ - « ريحان پيرمردان » .
( 3 ) . يقطع الشباب ، نيز همين‌گونه عيسى ، 1304 ؛ لسان العرب ،
V
، 50 و
Lane
، 2350 : يقطع السّبات - « خواب‌آلودگى را قطع مىكند » . نسخهء فارسى : موى را سپيد مىكند .
765 . فاط 1
765 . فاط 1 - پادزهر
ابن ماسه : [ فاط ] دارويى است كه از [ سرزمين ] ترك‌ها مىآورند ؛ اين فادزهر 2 است .
( 1 ) . در اينجا گفته شده كه اين « فادزهر » يعنى « پادزهر » ( نك . شمارهء 126 ) يا به‌طور كلى ترياق است .
طبق
II ) Vullers
، 632 ) و محيط اعظم (
III
، 250 ) ، اين جدوار است ، نك . شمارهء 249 . نيز قس .
Dozy
(
II
، 236 ) ؛ ابن سينا ( 584 ) . اين عنوان در
Picture
، 129 درج شده است . در نسخهء فارسى حذف شده است .
( 2 ) . فادزهر - معرب « پادزهر » فارسى ، نك . شمارهء 126 . در حاشيهء نسخه‌هاى الف و ب افزوده شده است : « الفجّ به قرنفل مىماند ، به رنگ غبار شبيه رنگ ميوه‌هاى طرفاء است ؛ در محل شكستگى