الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٣٢
716 . عفص 1
716 . عفص 1
716 . عفص 1 - مازو
اوريباسيوس قيقيديس 2 [ مىنامد ] ، به رومى قيقوس 3 [ نيز ناميده مىشود ] ، به سريانى افصى 4 و ميشى 5 است ؛ جالينوس قيقيس 6 [ مىنامد ] ، به فارسى مازو 7 ، به ترمذى سكفس 8 ، به بخارى سگول 9 است .
حمزه مازن‌شير [ مىنامد ] و مىگويد كه مازن 10 - مازوست و بسناس شيره آن 11
ديسقوريدس : مازو از ميوه‌هاى درخت بلوط است ؛ [ مازوى ] نارس ريز است ، در آن [ نيرويى است كه ] مانند فقد 12 موجب بىحسى مىشود ، سنگين ، محكم و بدون سوراخ است . [ مازوى ] سبك ، صاف و سوراخ‌دار وجود دارد . مازوى نارس بهترين است .
ابو الروح شعر گفته است :
شايسته تو را دهند * عفص واژگونه 13
پوشند دو پهلوت * طوس واژگونه 14
پس اين تو را خوراك * و آن تو را پوشاك
ابن ماسويه : مازو ، جفت 15 ، كزمازج ، جوزاثل ، قرظ ، هليله ، ميوهء مورد ، داذى و پوست انار متقابلا جانشين يكديگرند .
( 1 ) .
Qurcus lusitanica Lam . var . infectoria DC .
- برآمدگى بر شاخه‌هاى درخت بلوط كه بر اثر تخم‌گذارى حشره مازوساز
Cynips gallae turcieae Hart .
به وجود مىآيد ؛ سراپيون ، 210 ؛ ابو منصور ، 399 ؛ ابن سينا ، 542 ؛ عيسى ، 15212 .
( 2 ) . قيقيديس - يونانى .
( 3 ) . نسخهء الف : قيسوس ، بايد خواند قيقوس يونانى ، ديوسكوريد ،
I
، 114 .
( 4 ) . افصى ، قس . بر بهلول ، 2662 .
( 5 ) . مشق ، بايد خواند ميشى ، قس . بر بهلول ، 107719 ؛
Low , pf
، 250 .
( 6 ) . قيقيس ، نك . يادداشت 3 .
( 7 ) . مازو ، قس .
II , Vullers
، 1117 .
( 8 ) . سكفس ( ؟ ) .
( 9 ) . نسخهء الف : سكوك ، بايد خواند سگول ، قس .
II , Vullers
، 313 .
( 10 ) . يا مازن ، قس .
II , Vullers
، 1117 .
( 11 ) . و البسباس لبنه ، به نظر مىرسد كه متن در اينجا اصلاح نشده است و بايد « و شير لبنه » باشد ( ؟ ) .
( 12 ) . نسخهء الف : فيه مخدر كالفقد ، نسخه‌هاى ب و پ : فيه مجذر كالفقد ( فقد - نك . شمارهء 181 ، يادداشت 7 ) . ديوسكوريد ،
I
، 114 : « غير النضيح صغير و فيه مضرس . . . » ؛ نسخهء فارسى : « و بعضى از او