الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٣١

715 . عظم الانسان 1

( 2 ) . النيل ، نك . شمارهء 1065 .

( 3 ) . النيلج ، معرب « نيله » كه به معناى « شيره خشك‌شده نيل » است ؛

II , Vullers

، 1391 ؛

Lane

، 3038 .

( 4 ) . الوسمة الذكر ، نك . 1079 .

( 5 ) . السدوس ، قس .

Lane

، 1332 .

( 6 ) . نيل در اينجا به‌جاى نيلج است ؛ نك . يادداشت 3 .

( 7 ) . نسخهء الف : ثم يجمّد ، نسخهء ب : لم تحمد ، پ : و يحمد ، نسخهء فارسى : بگذارند تا منجمد شود .

714 . عظاية 1

ارسطو : اين « حرذون » 2 است .

مىگويند كه اين « گكن » 3 است . به سريانى صوريثا 4 [ ناميده مىشود ] . مىگويند كه آن در پنج رنگ وجود دارد اما فقط زردش را مىكشند 5 .

عظايه بزرگ‌تر از گكن است ، دمش تيز و برنده است .

[ سوسمارى ] كه سفيدىاش بيشتر است ، « سام‌ابرص » 6 ناميده مىشود .

( 1 ) . نسخه‌هاى الف و ب : العضاية ، بايد خواند العظاية ( نسخه‌هاى پ ، فارسى و

lane

، 2088 ) . تعريف دقيق اين سوسمار در كتاب‌ها وجود ندارد . نزد ابن سينا ( 550 ) سالامندراى ديوسكوريد به نام « ازعه » تعريف شده است ؛ همين‌گونه است نزد ابن بيطار ، تفسير ، ورق 12 الف ؛

Stein

، 1380 :

Saurien ( salamandre )

. اما نزد بيرونى ، « عظايه » و « سالامندرا » باهم تفاوت دارند ؛ نك . شمارهء 523 .

( 2 ) . الحزدون ، نك . شمارهء 52 ، يادداشت 12 .

( 3 ) . الوزغة ، نك . سراپيون ، 23 ؛

Lane

، 3052 .

( 4 ) . صوريثا ، قس . يونانى : نيز نك . شمارهء 523 ، يادداشت 2 .

( 5 ) . نسخهء الف : لا بعقل منها الا الاصفر ، بايد خواند لا يقتل . . . ، زيرا نسخهء فارسى : جز زرد را نكشند ، نسخهء پ : لا يعقر . . . - « از آنها فقط زرد گاز مىگيرد » .

( 6 ) . سام‌ّابرص - « جذامى سمى » معمولا سوسمارگكّن را چنين مىنامند ؛ نك . شمارهء 523 ، يادداشت 2 .

715 . عظم الانسان 1

715 . عظم الانسان 1 - استخوان انسان

به سريانى گرما دبرناشا 2 [ ناميده شود ] .

( 1 ) . قس . ابن سينا ، 555 .

( 2 ) . گرما دبرناشا .