الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٢٥
708 . عصفر 1
سفيد است [ نك . شمارهء 388 ] ؛ ميوه‌اش شبيه خيار ريز [ الخيار صغار ] است و در درونش چيزى شبيه پشم وجود دارد . »
707 . عشرق 1
707 . عشرق 1
مؤلّف الياقوته : [ اين ] گياه سرخ‌رنگ خوشبوست .
ابو حنيفه : عشرق گياهى است كه مىكارند ؛ برگ‌هايش پهن است ؛ آن خار ندارد .
زن‌ها با برگ‌هايش موها را شانه مىكنند ، اين كار موها را سياه مىكند و آنها را مىروياند .
مىگويند كه [ عشرق ] بر ساقهء كوتاه بالا مىآيد ، سپس شاخه مىزند و ميوه‌هاى فراوان در كيسه‌هاى دراز و پهن مىدهد [ كه در دو رديف در آنها جاى دارند ] 2 ؛ آنها به هستهء انگور مىمانند ؛ آنها را كه هنوز تازه است ، مىخورند . برگ‌هاى [ عشرق ] شبيه برگ‌هاى عظلم و بسيار سبز است ، تخم‌ها سفيد ، شكننده ، چرب و تند 3 و سودمند براى بواسير 4 است .
( 1 ) . چنين است در نسخهء فارسى و فرهنگ‌هاى لسان العرب ،
X
، 252 ؛
Lane
، 2053 ؛ نسخهء الف :
العشروق ؛ -
Cassia obovata Coll .
؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 44 ؛ عيسى ، 18 42 . طبق
II , Dozy
، 131 -
herbe de Saint - Etienne , circee
( -
Circaea lutetiana L .
، اننكوف ، 99 ) و همين‌گونه نيز
II , Low
، 284 و عيسى ، 6 46 .
( 2 ) . افزوده از روى لسان العرب ،
X
، 252 .
( 3 ) . نسخهء الف : حار ، بايد خواند حادّ ، نسخهء فارسى : تيز .
( 4 ) . البواسير . در پى آن در حاشيهء نسخهء الف افزوده شده است : « بشر : عشرق - سنامكى است و به سندى قشوقن و قوال‌سريس ( ؟ ) [ ناميده مىشود ] » .
708 . عصفر 1
708 . عصفر 1
به هندى كسنب 2 است .
آن را بهرمان 3 گويند و ثوب مبهرم 4 [ از همين‌جاست ] .
ابو خليل : بهرمان نوعى عصفر است .
مؤلّف المشاهير : خرّيع 5 گياه عصفر است .
جالينوس : اطراقتوليس 6 عصفر دشتى است .
به سجستانى سيونك 7 [ ناميده مىشود ] .
[ مؤلّف ] ديگر : ارجوان قرمز سير است و اگر [ قرمزى ] كمتر باشد ، بهرمان است .