الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٢٠

705 . عسل 1

اصفهان آن است كه اگر آن را بر زمين بچكانيم ، مانند جيوه گرد مىشود و با خاك مخلوط نمىشود . اگر [ عسل ] را روى فتيله قرار دهيم ، به آتش نزديك كنيم و آن نسوزد و جارى نشود ، پس آن نيكوست 34 .

در بهار از نواحى كشمير در پنجهير پرنده‌اى مىآورند كه آن را « آواز » 35 مىنامند ، به كركس 36 مىماند و سپيدگون است . مىپندارند كه آن نمىتواند به پايين نگاه كند و از گل‌هاى گياهان تغذيه مىكند . هنگامى كه آن را مىگيرند ، سنگدانش پر از عسل است 37 .

پولس : جانشين آن ميفختج 38 است .

سنّوت 39 عسل است ؛ مىگويند كموّن 40 است .

او مىگويد 41 كه كار [ تهيهء ] عسل و شان بين زنبوران تقسيم شده است ، برخى از آنها شان مىسازند ، برخى ديگر آب مىپاشند و ديگران موم مىسازند .

ابو ذويب گفته است :

زنبوران كه نيشش زنند ، نهراسد ز نيششان * جامهء كارگران بايستد در خانه در برابرشان 42

( 1 ) . نام عربى انگبين ؛ قس . سراپيون ، 206 ؛ ابو منصور ، 394 ؛ ابن سينا ، 547 .

( 2 ) . ميلى - يونانى ، ديوسكوريد ،

II

، 79 .

( 3 ) . دبشا ، نسخه فارسى مىافزايد : « به پارسى انگبين گويند [ قس .

I , Vullers

، 134 ] ، به هندى ماكى گويند [

Platts

، 982 : ماكشك ] و مده نيز گويند [

Platts

، 1016 ] » .

( 4 ) . نسخهء الف : ماالقراطن ، بايد خواند مالقراطن - يونانى ، ديوسكوريد ،

V

، 8 ؛

II , Dozy

، 565 . قس . ابن سينا ،

V

، 233 ، يادداشت 2 .

( 5 ) . ماء العسل ، آن را از يك جزء عسل و دو جزء آب باران تهيه مىكنند ، وانگهى مخلوط را مدتى در برابر آفتاب قرار مىدهند ؛ ديوسكوريد ،

V

، 8 .

( 6 ) . نسخه‌هاى الف و فارسى : مليطرون ، احتمالا تحريف مليطيون يونانى - نوشابه‌اى از عسل ؛ فرهنگ يونان باستان به روسى ، 1068 .

( 7 ) . مىدبشا .

( 8 ) . آب انگبين .

( 9 ) . خمر العسل .

( 10 ) . اروميلى ، بايد خواند ادروميلى - يونانى .

( 11 ) . حمرادبشا .

( 12 ) . فيمد به العسل .