الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٠
سسرد « 222 »
طبيعىدانان ، جغرافيادانان و فيلسوفان كه در صيدنه از آنها نقل شده و اطلاعاتى دربارهء آنها را در زير مىآوريم . دربارهء دانشمندانى كه آثار آنها براى بيرونى منبع اصلى بوده است ، مشروح‌تر خواهيم گفت . وانگهى نام مؤلفان و آثارشان ابتدا به شكلى كه در صيدنه آمده و سپس نام كامل آنها آورده شده است . براى نام‌هايى كه تشخيص آنها را امكان‌پذير نيافتيم ، فهرست الفبايى جداگانه‌اى تخصيص داديم . اما فيلسوفان ، فرهنگ‌نويسان ، شاعران و ديگران را در اين فهرست جاى نداديم . اطلاعاتى دربارهء آنها ( نام كامل ، تاريخ ولادت و مرگ ) را مىتوان در ضمايم كتاب ، در فهرست نام‌ها يافت .
سسرد « 222 »
سسرد « 222 »
تاريخ دقيق زندگى اين بزرگ‌ترين نمايندهء پزشكى باستان امكان‌پذير نيست و به روايتى در سدهء ششم پيش از ميلاد مىزيست . « 223 » سوسروتاائورودا اثر تاريخى شايان تحسين ادبيات پزشكى سانسكريت است كه در مقايسه با كتاب چرك كه يكى از مهم‌ترين منابع در اين رشته به‌شمار مىرود ، اصولىتر و مشروح‌تر تنظيم شده است . « 224 »
اين كتاب به‌ويژه از ديدگاه تاريخ جراحى بااهمّيّت است و افزون‌بر آن ، نام حدود هفت‌صد و شصت داروى گياهى در آن آمده است . « 225 »
اثر سسرد را كنكه دانشمند هندى مدرسهء جندىشاپور ، منجم و پزشك به توصيهء يحيى بن خالد ( در 805 م درگذشت ) وزير هارون الرشيد به زبان عربى ترجمه كرد .
ترجمهء عربى كتاب ، شامل دو بخش است كه در آن نشانه‌هاى بيمارىهاى گوناگون ، روش درمان آنها با داروهاى لازم شرح داده شده و از آن به‌عنوان « كناش » در بيمارستان‌ها استفاده مىشده است . « 226 »
بيرونى در الجماهر خود از المجمل و المفصل سسرد نقل مىكند « 227 » و در صيدنه از
( 222 ) .
Susruta
( 223 ) . سارتون ،
I
، 76 ؛ ف . ر . بورودولين ، تاريخ پزشكى . برگزيدهء سخن‌رانىها ، مسكو 1961 ، ص 47 .
( 224 ) .
Dutt , X
.
( 225 ) .
Sarton , I , 77
.
( 226 ) . ابن نديم ، 435 ؛ ابن ابى اصيبعه ،
II
، 32 ؛ صفا ، 88 .
( 227 ) . الجماهر ، 72 .