الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٩٢

658 . طباشير 1

13 ؛ ميمون ، 309 ؛ عيسى ، 10 117 .

( 2 ) . الضومران همان ضيمران است .

( 3 ) . العنجج مترادف « ضيمران » است ، لسان العرب ،

، 331 ؛ عيسى ، 10 126 .

( 4 ) . نسخه الف : ريحان البلك ، بايد خواند ريحان الملك « ريحان شاه » - معادل « شاهسفرم » فارسى .

( 5 ) . شاذسبرم ، قس .

II , Vullers

، 382 . در حاشيهء نسخهء الف افزوده شده است : « ضومر . ابو حنيفه : اين حوك [ باذروج ] است و ذكر آن در باب « صاد » [ نك . شمارهء 649 ] آمده است » .

حرف ط ( طاء )

658 . طباشير 1

به هندى بنس روچن 2 ، نيز توشير 3 است . مىگويند كه اين [ نام ] زنجى است . از هند ماده‌اى سفيد چون آرد را مىآورند كه « لكژ » 4 مىنامند و مىگويند كه اين طباشير هندى است . به سريانى قمحادرزى 5 ، نيز طبقشير و تواخشير 6 ناميده مىشود .

رازى : [ طباشير ] در درون خيزران 7 همانند استخوان سوخته يافت مىشود .

ابو معاذ : [ طباشير ] خاكستر ريشهء خيزران است .

* الزنجانى : اگر از سندان در جهت شرق عازم متانه 8 و سپس جيمور 9 شوى ، به مرز جيپوران و سپس جندراور مىرسى كه از آنجا طباشير صادر مىكنند 10 .

در كتاب الاحجار [ گفته شده است ] : قلى [ كربنات پتاسيم ] گياهى است كه مانند طباشير بر اثر آتش به سنگ تبديل شده است .

ابن ماسويه : جانشين [ طباشير ] افشرده شنگ با مقدار برابر گل مختوم است .

( 1 ) . رسوب بلورى بين گره‌هاى خيزران (

Bambusa arundinacea Willd .

؛ سراپيون ، 445 ؛ ابو منصور ، 385 ) مركب از سيليس ، كربنات پتاسيم ، آهك و برخى مواد آلى ؛ ميمون ، 171 . نيز قس . ابن سينا ، 301 ؛ عيسى ، 14 29 . اين نام از « تباشير » فارسى و آن نيز از

tvakkshira

سانسكريت است ؛ ميمون ، 171 ، يادداشت 1 ؛

Platts

، 343 ؛ در الجماهر ( 445 ، يادداشت 19 ) به صورت

trakkshira

نوشته شده است كه به نظر مىرسد تصحيف شده باشد .

( 2 ) . نسخهء الف : بين شروجن ، بايد خواند بنس روچن از

vansa rocana

سانسكريت ؛

Platts

، 171 ؛

Dutt

، 272 .

( 3 ) . توشير از توك‌كشيرا

Platts ; ( tvak - kshira )

، 343 .