الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٨٠

641 . صفصاف 1

ابن ماسويه : [ صعتر ] رومى ، فارسى و هندى بين خود نزديك‌اند و مىتوانند جانشين يكديگر شوند و از نظر مرغوبيت به ترتيبى [ قرار مىگيرند ] كه ذكر كرديم .

( 1 ) . در اكثر منابع سه گياه به اين نام ذكر مىشود :

Origanum L . , Satureia thymbra L .

و

Thymus serpyllum L .

؛ سراپيون ، 432 ؛ ابو منصور ، 366 ؛ ميمون ، 319 ؛ عيسى ، 13 129 ، 10 163 و 4 181 ؛

II , Low

، 103 - 106 . برخىها آن را همچون .

Zataria multiflora Boiss

تعريف مىكنند ؛ ابن سينا ، 493 . گاهى نوشتار « سعتر » ( نك . شمارهء 261 ، يادداشت 2 و شمارهء 476 ، يادداشت 5 ؛

Lane

، 1687 ) و « زعتر » (

II , Dozy

، 591 ؛

II , Low

، 104 ) نيز ديده مىشود ؛ اين واژه از « صاترى » آرامى نشئت مىگيرد و

satureia

لاتين معادل آن است ؛ ميمون ، 319 .

( 2 ) . اريغانون - يونانى ، ديوسكوريد ،

II

، 27 و 36 .

( 3 ) . صاترى ، قس .

II , Low

، 103 .

( 4 ) . فارسى و رومى و هندى ، دربارهء « صعتر » فارسى نك . شمارهء 640 ؛ دربارهء رومى - شمارهء 507 در آغاز عنوان ؛ صعتر هندى -

Ocimum basilicum L .

؛ عيسى ، 4 126 .

( 5 ) . اويشن ، قس .

I , Vullers

، 144 .

( 6 ) . نسخه‌هاى الف و ب : الندع ، بايد خواند الندغ ، قس . لسان العرب ،

VIII

، 454 .

( 7 ) . ثميرا ، بايد خواند ثمبرا - يونانى . در ترجمهء عربى ديوسكوريد (

III

، 35 ) ثمبرا همچون صعتر ترجمه شده است ، يونانىها -

Satureia thymbra L .

؛ تئوفراست ، 584 .

640 . صعتر الفرس 1

640 . صعتر الفرس 1

ديسقوريدس : [ نوع ] دشتى [ اين گياه ] وجود دارد و آن علف تند ، ظريف و سوزان است ، برگ‌هايش به برگ‌هاى صعتر مىماند جز اينكه درشت‌تر و ضخيم‌تر است . ميان برگ‌هايش چيزى مانند پشم وجود دارد . نه ميوه دارد و نه گل .

ابو معاذ : [ اين ] داروى تندى است كه براى سردى معده سودمند است .

( 1 ) . نسخه‌هاى الف و فارسى : صعتر العدس ، بايد خواند صعتر الفرس « صعتر فارسى » ( ابن بيطار ، جامع ،

I

، 166 ؛

Stein .

، 464 ) -

Mentha pulegium L .

؛ عيسى ، 13 117 ؛ ميمون ، 319 ، نيز قس .

شماره‌هاى 261 ، 328 و 799 . اما توصيف اين گياه كه در بالا آورده شده با آنچه در ديوسكوريد دربارهء ديقطامنون ( ) -

Origanum dictamnus L .

گفته شده است ، مطابقت دارد ؛ نك . شمارهء 997 .

641 . صفصاف 1

641 . صفصاف 1 - بيد

جالينوس [ آن را ] اطااس 2 [ مىنامد ] .