الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٧٩

639 . صعتر 1

( sipi )

637 . صريوق 1

[ اين ] قرمز است . صهاربخت [ مىگويد ] كه اين كرم قرمز 2 است .

( 1 ) . در ديگر منابع و فرهنگ‌هاى دسترس ما نوشته نشده و در نسخهء فارسى حذف شده است .

( 2 ) . دود القرمز ، نك . شمارهء 443 .

638 . صرف 1

اين گياهى است به رنگ سرخ كه چرم را با آن رنگ مىكنند .

سلمة الانمارى 2 گفته است :

اسب كهر به رنگ طبيعى اما * چون صرف كه چرم ، رنگين شده با آن

يعنى در [ رنگش ] جاى ترديد و اعتراض نيست .

( 1 ) . طبق عيسى ، 1 36 « صرف » مترادف بقّم -

Caesalpinia sappan L .

است ؛ نك . شمارهء 164 .

( 2 ) . سلمة الانمارى . اين بيت در لسان العرب (

، 192 ) و

Lane

( 628 ) نيز آمده اما در آنها اشاره مىشود كه نام درست مؤلّف هبيرة بن عبد مناف اليربوعى ، نيز ملقب به « ابن الكلحبة » است .

639 . صعتر 1

ديسقوريدس : [ صعتر ] كوهى اريغانون 2 است و به سريانى صاترى 3 [ ناميده مىشود ] .

الرسائلى : [ صعتر ] فارسى ، رومى و هندى 4 است . [ صعتر ] رومى بهترين است ، پس از آن فارسى و سپس هندى است . [ صعتر ] به فارسى اويشن 5 [ ناميده مىشود ] .

ابو حنيفه : [ صعتر ] كوهى و دشتى است .

اصمعى مىگويد : [ صعتر ] همان ندغ 6 است . مىپندارم كه صعتر [ واژهء ] عربى است . از عرب‌ها درباره ندغ پرسيدم ، آنها انكار كردند كه اين صعتر باشد و گفتند كه [ ندغ ] به ظاهر شبيه « حوك » است ، آن را فقط زنبور عسل مىخورد ، پيوسته گل مىدهد و در تهامه مىرويد .

ديسقوريدس : ثمبرا 7 شبيه حاشاست جز اينكه كوچك‌تر و نرم‌تر است و خوشه‌اى پر از گل به رنگ متمايل به زرد و سبز دارد . تندى [ صعتر ] بستانى كم‌تر است و ازاين‌رو [ براى استفاده ] در غذا مناسب‌تر است .