الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٧٨

636 . صدف 1

مىگويند كه [ صبيب ] دم‌كرده حناست كه روى حنا مىريزند و آن را خمير مىكنند .

( 1 ) . رنگى است كه براى رنگ كردن موها و ريش به كار مىرفته است ؛ قس . لسان العرب ،

I

، 518 ؛

Lane

، 1639 ؛

I , Dozy

، 813 ؛ در نسخهء فارسى حذف شده است .

( 2 ) . شجرة السمسم . در فرهنگ‌ها : ماء شجرة السمسم ، ماء ورق السمسم - « شيرهء گياه كنجد » ، « شيرهء برگ كنجد » ؛ نك . يادداشت 1 .

( 3 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : صبيب الخمخم ، بايد خواند صبيب الحمحم ، قس .

Lane

، 637 .

( 4 ) . نسخهء الف : ابو العمشل ، بايد خواند ابو العميثل ( نسخهء پ ، تاج العروس ،

VIII

، 36 ) .

635 . صحناة 1

635 . صحناة 1 - چاشنى از ماهى شور

اين - صير 2 نيز [ ناميده مىشود ] ؛ به رومى طاريخس 3 ، به سريانى صحنيثا 4 ، به فارسى ماهيابه 5 است .

( 1 ) . يا صحناة ،

Lane

، 1656 . طبق انطاكى ( 209 ) آن را به اين طريق تهيه مىكنند : « ماهى ريز يا بزرگ را مىگيرند ، تكه‌تكه مىكنند و سه روز مىگذارند بماند ، پس از آن آنها را چند روز در آب‌نمك مىخوابانند تا از هم بپاشند و سپس صاف و جمع‌وجور مىكنند » .

( 2 ) . الصير - نوعى ماهى ريز كه از آن صحناة تهيه مىكنند ؛ قس . شمارهء 566 ، يادداشت 6 .

( 3 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : طاريخى ، بايد خواند طاريخس - يونانى « ماهى شور » .

( 4 ) . صحنيثا .

( 5 ) . ماهيابه ، قس .

II , Vullers

، 1131 .

636 . صدف 1

636 . صدف 1

الحاوى : پوشش صدف هندى خوش‌بوست . [ صدف‌هاى ] بلبل 2 و آنها كه در كرانه‌هاى درياى سرخ وجود دارند نيز همين‌گونه است [ اما ] در بوى آنها چيزى شبيه بوى جند بيدستر احساس مىشود . اين مخشلبه 3 است و نام هندىاش سيفى 4 است .

( 1 ) . قس . سراپيون ، 458 ؛ ابو منصور ، 371 ؛ ابن سينا ، 598 ؛ الجماهر ، 126 - 135 .

( 2 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ و فارسى : البابلى ، بايد خواند البلبل ، قس . الجماهر ، 128 : « صدف‌هاى كوچك را « بلبل » مىنامند » .

( 3 ) . نسخهء الف : المحشلبة ، بايد خواند المخشلبة ، قس . اقرب ، 276 . در الجماهر ( 97 و 129 ) گفته شده است كه مخشلبة نام صدف يا دانهء مرواريدى است كه به‌طور مصنوعى از اين صدف تهيه شده است .

( 4 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : سفنى ، نسخهء فارسى : شينى ، بايد خواند سيفى ، قس .

Platts

، 709 : سيپى