الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٤٦

593 . شارب 1

591 . شاهسپرم 1

آن را به لغت تازى ضيمران گويند ؛ نام مطلق او « ريحان » است . اگرچه نام ريحان بر جمله انواع رياحين اطلاق كنند به طريق مجاز ، اما با لفظ « ريحان » در حقيقت [ شاهسپرم ] را منظور دارند . به لغت عربى او را حماحم 2 نيز گويند ؛ چنين گويند كه عرب حماحم ، شكوفهء او را گويند و بعضى گفته‌اند حماحم ، شاهسپرم سرخ را گويند .

( 1 ) . شاه اسپرم فارسى كه اغلب

Ocimum minimum L .

مترادف

O . salinum Mol .

است ؛ سراپيون ، 454 ؛ ابو منصور ، 362 ؛

I , Dozy

، 717 ؛ عيسى ، 10 126 . برخىها مىپندارند كه اين ريحان كافورى -

Ocimum basilicum L .

است ؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 43 .

( 2 ) . نسخهء فارسى : جهاجيم ، بايد خواند حماحم ، قس . شمارهء 476 ، يادداشت 8 .

592 . شابانك 1

شابانك را بعضى شابانق 2 نيز گويند به حرف « قاف » .

صهاربخت گويد : « شابانك » گياهى است در زمين اهواز .

ابن خالويه گويد : « عبس » 3 در لغت عربى « شابانك » را گويند و قبيلهء بنوعبس را به او بازخوانده‌اند .

بشر گويد : او را به لغت پارسى جوان اسپرم گويند ، طايفه‌اى او را ريحان الشيطان 4 نيز گويند .

ابن ماسويه مثل اين تقرير كرده است .

( 1 ) . معرب « شاه‌بانك » فارسى -

Inula conyzoides DC .

؛ ميمون ، 375 ؛

I , Low

، 423 ؛ عيسى ، 18 98 .

نيز قس . ابو منصور ، 363 ؛ ابن سينا ، 710 .

( 2 ) . شابانق .

( 3 ) . عبس ، قس . تاج العروس ،

، 183 .

( 4 ) . ريحان الشيطان .

593 . شارب 1

593 . شارب 1 - ؟

محمد زكريا گويد : شارب به تربد مشابهت دارد و بر اين زيادت نكرده‌اند به صفت .

( 1 ) . در ديگر منابع دسترس ما نوشته نشده است .