الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٩
577 . سوس 1
سريانى عقارشوشا 18 [ ناميده مىشود ] . مىگويند كه آن به عربى مدهوق 19 [ ناميده مىشود ] .
جالينوس : جلوقوريزون 20 .
ديسقوريدس و اوريباسيوس : غلوقوريذا 21 در كپادوكيه و بنطس فراوان است . درازاى گياه دو ارش ، رنگ گل‌ها ارغوانى ، ميوه‌ها مانند عدس در نيام ، ريشه‌اش [ از نظر رنگ ] شبيه شمشاد 22 و عصاره‌اش شبيه حضض است . گل‌هايش - قرنيو و اين بدون شك گل‌هاى سوسن است 23 ، هرچند كه [ نام ] يونانى بدون [ واژهء ] گل است .
پولس : جانشين شيرهء غليظ سوس ، شيرهء غليظ توت است .
ابو حنيفه : عرب‌ها [ سوس ] را « متك » 24 مىنامند ، ريشه‌اش شيرين و شاخه‌هايش تلخ است . برگ‌هاى اين [ گياه ] را در نبيذ مىگذارند ، هم‌چنان‌كه داذى را [ در آن ] مىگذارند .
در اين عمل [ نبيذ ] گيراتر مىشود . در سرزمين‌هاى عرب شيرهء غليظ سوس را دوست ندارند 25 .
( 1 ) .
Glycyrrhiza glabra L .
؛ سراپيون ، 485 ؛ ابو منصور ، 318 ؛ ابن سينا ، 495 ؛ ميمون ، 271 ؛ عيسى ، 6 88 .
( 2 ) . نسخهء فارسى : ملهتّى ، قس .
Platts
، 1066 ؛
Dutt
، 144 ؛ نسخهء الف : مهلت ، نسخه پ : مهك .
( 3 ) . نسخهء الف : موژ ، بايد خواند مژو ، قس . محيط اعظم ،
IV
، 83 ؛
II , Vullers
، 1173 ، نسخهء فارسى : موج ، نسخهء پ : مرو .
( 4 ) . رسون ( ؟ ) .
( 5 ) . نسخهء الف : مهلتى ، بايد خواند ملهتى ، قس . يادداشت 2 .
( 6 ) . ملتّى .
( 7 ) . مذه ، بايد خواند مژو ، قس . يادداشت 3 .
( 8 ) . يا متك ( ؟ ) .
( 9 ) . دار وا دهرام .
( 10 ) . دار شيرين اى حشيشة حلوة .
( 11 ) . خورد بيلان اى طعام النيله ( الفيلة ) . قطعهء * 11 در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده و در نسخه‌هاى فارسى و پ حذف شده است .
( 12 ) . نسخهء الف : بوى هيربدان ، نسخهء فارسى : هربدان . هيربد - روحانى زردشتى .
( 13 ) . فى المسروقة ( ؟ ) .
( 14 ) . الكهنبارات ، اين واژه ممكن است به معناى كلى مكان ، خانه نيز باشد .