الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٤
575 . سوسن 1
ابو حنيفه : آن همه چيزهايى را كه خاص عشرق 4 است ، دارد جز اينكه برگ‌هايش باريك‌تر است . هنگامى كه باد بر او مىوزد ، به خش‌خش مىافتد . مىگويند كه سنا ميوه‌هايى دارد و هنگامى كه خشك مىشوند و باد بر آنها مىوزد ، آواز بلند از آنها به گوش مىرسد .
( 1 ) .
Cassia angustifolia Vahl .
( سنا برگ باريك ) ،
C . acutifolia Del .
( سنا برگ تيز ) و
C . obovata Coll .
( سنا برگ پهن ) ؛ از آنها دارو ( مسهل ) - برگ اسكندرانى - تهيه مىكنند . نك . سراپيون ، 467 ؛ ابو منصور ، 334 ؛ عيسى ، 19 42 .
( 2 ) . ( سنا ) حرمى ، قس .
II , Low
، 408 . حرم - سرزمين مقدس ( در مكه ) .
( 3 ) . كوالهربها ( ؟ ) . بين نام‌هاى هندى سنا در
Dutt
، 156 و محيط اعظم ، نوشته نشده است .
( 4 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : العرق ، بايد خواند العشرق ( نسخهء فارسى ،
Lane
، 2053 ) -
Cassia obovata Coll .
؛ نك . شمارهء 707 .
574 . سنباذج 1
574 . سنباذج 1
اين - سنگ سيمرس 2 است .
ديسقوريدس : [ اين سنگ ] بسيار « چرب » است و با آن سنگ‌هاى گرانبها براى انگشترى [ نگين ] را پرداخت مىكنند .
محل استخراجش در جزيره‌هاى [ درياى ] چين است .
( 1 ) . معرب « سنباده » فارسى (
II , Vullers
، 326 ) . نيز قس . سراپيون ، 222 ؛ الجماهر ، 91 .
( 2 ) . سيمرس - يونانى ، ديوسكوريد ،
V
، 126 ؛ الجماهر ، 444 ، يادداشت 4 .
575 . سوسن 1
575 . سوسن 1
به رومى قرينوس 2 ، نيز سوسنين و سوسينن 3 ، به سريانى شوشنتا 4 ، به فارسى سوسن 5 است .
روغن [ سوسن ] به رومى ايريمورون 6 ، به سريانى مشحاد ايرسا 7 [ ناميده مىشود ] .
صهاربخت : [ سوسن ] بستانى همان آزاد سفيد 8 است .
مؤلّف المشاهير : عبقر 9 سوسن سفيد با بوى خوش است .
[ شاعر ] گفته است :
خوشبوترين است عبقر ميان گياهان معطر * درمان كند ورم عرق النساء 10 و زكام سرماخورده را