الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٢٢

560 . سلحفاة 1

مىآيد . در گل‌هاى زردش دانه‌هاى سبز خوش‌بو وجود دارد . آن را با وجود تلخى مىخورند . مىگويند كه برگ‌هاى [ سلم ] قرظ است كه با آنها دباغى مىكنند 5 .

( 1 ) .

Acacia Ehrenbergiana Hne .

مترادف

Lane ; Acacia flava Forsk .

، 1414 ؛ عيسى ، 6 2 .

( 2 ) . العرفط -

Acacia orfota Forsk .

مترادف

Lane ; Mimosa orfota Forsk

، 2017 ؛ عيسى ، 2 3 .

( 3 ) . الطلح - نام ديگر ام غيلان ، نك . شمارهء 95 .

( 4 ) . الحبلة - ميوه‌هاى غلاف مانند .

* ( 5 ) . نسخه‌بردار اين قطعه را به اشتباه به ورق 77 ب ، نسخهء الف به صورت عنوانى جداگانه در پى شمارهء 651 نقل كرده است ، در نسخهء فارسى اصلاح شده است .

559 . سليط - روغن زيتون و ديگر روغن‌ها

مؤلّف المشاهير : [ سليط ] نزد مردم يمن به معناى « روغن زيتون » است . نيز مىگويند كه اين روغن كنجد است . [ شاعر ] گفته است :

در شب گويى چراغ‌هاى راهبند * در موزن ، فتيله‌هاى آنها كه پر از سليطند

[ شاعرى ] ديگر گفته است :

روشنى دهد چون روشنى چراغ سليط * نيافريده الله در آن دود 1

سليط روغن كنجد 2 است . مىگويند روغن كوهان شتر است .

( 1 ) . اين شعر به صورتى ديگر در شمارهء 515 آورده شده است .

( 2 ) . نسخهء الف : دهن الساج ، بايد خواند دهن الشيرج ؛ قس . لسان العرب ،

VII

، 320 .

560 . سلحفاة 1

560 . سلحفاة 1 - لاك‌پشت

به سريانى رقا 2 ، نيز گالا 3 ، به فارسى كشف 4 و سنگ‌پشت 5 ، به زابلى باخه 6 ، به هندى و سجستانى كچه 7 [ ناميده مىشود ] .

ديسقوريدس : لاك‌پشت دريايى همان « رق » 8 است .

حمزه : [ لاك‌پشت ] همان كشف ، خرچنگ 9 ، سولاپاى يعنى « پاهاش در سوراخ » 10 ، كبارپشت 11 كه به زبان فارسى به معناى « سفالين پشت » است ؛ دفوافى 12 و دفوا كرب النخل 13 است . نيز آن را سنگ پشت و در جرجان تالان قفص 14 مىنامند .

الآمدى : اطوم 15 لاك‌پشت دريايى و ذبل كاسه است . مىگويند كه [ اطوم ] ماهىاى است كه پوستش « سفن » 16 ناميده مىشود . نيز مىگويند كه اين صدف يا ماهى دريايى بزرگى است كه از پوستش تخت كفش مىسازند . برخىها مىگويند كه [ اطوم ] ماهى