الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦١٧

554 . سلجم 1

553 . سلق 1

553 . سلق 1 - چغندر معمولى

[ چغندر ] به رومى ايروقوليون 2 ، نيز طوطلون 3 ، به سريانى سلقا 4 ، نيز شيلوما و شيلوم 5 ، به فارسى چگندر 6 ، نيز صربه 7 [ ناميده مىشود ] .

ديسقوريدس 8 : [ چغندر ] دو نوع است : سياه از شدت سبزى ، كه [ شكم را ] مىبندد و ديگرى 9 لينت مىدهد .

( 1 ) .

Beta vulgaris L .

؛ سراپيون ، 145 ؛ ابو منصور ، 312 ؛ ابن سينا ، 505 ؛ عيسى ، 21 30 .

( 2 ) . ايروقوليون ، نسخهء فارسى : بردقولتون ، احتمالا ابدوفوليرن - يونانى ( ؟ ) قس .

I , Low

، 351 . نسخهء فارسى مىافزايد : سيفقلون ( يا ،

I , Low

، 347 و 351 ) .

( 3 ) . نسخهء الف : طروطلون بايد خواند طوطلون - يونانى ؛ تئوفراست ، 572 ؛

pf . , Low

، 273 .

( 4 ) . سلقا ، قس .

I , Low

، 347 .

( 5 ) . شيلوما ، شيلوم ، نسخهء فارسى : شلوقا ، شيلوم .

( 6 ) . نسخهء الف : جكندر ، قس .

I , Vullers

، 585 ، نسخهء فارسى : چقندر ، قس .

I , Vullers

، 583 .

( 7 ) . صربه ( ؟ ) شايد چندر (

I , Vullers

، 594 ) يا صوطله (

II , Vullers

، 521 ) ، كه با يونانى مطابقت مىكند .

I , Low

، 348 .

( 8 ) . ديوسكوريد ،

II

، 123 .

( 9 ) . نسخهء فارسى : « نوع ديگر سبز باشد بىلون سياه » .

554 . سلجم 1

554 . سلجم 1 - منداب و شلغم

حمزه : اصل شلماب 2 از همين است . ظاهرا اين شلغماب 3 است ، شيره‌اش بسيار ترش است به گونه‌اى كه گوشت را مىپزد 4 .

رازى : تخم [ منداب ] دشتى صاف ، سياه همانند تخم منداب [ بستانى ] 5 اما سياه‌تر است ، به آسانى جويده مىشود و مزه‌اش همان مزهء [ تخم ] منداب بستانى 6 است .

پولس : جانشين آن افشرهء گياهى است كه همراه با خورشيد مىچرخد . [ پولس ] از سودونيون 7 نام مىبرد و مىگويد كه در ترجمه [ به معناى ] « منداب دشتى دروغين » است زيرا به ظاهر به منداب مىماند .

( 1 ) . شكل شلجم نيز ديده مىشود و اين معرب « شلغم » فارسى (

Lane

، 1402 ؛

II , Vullers

، 457 ) -

Brassica napus L . Var . oleifera

است ( ميمون ، 273 ؛ عيسى ، 1 33 ؛

Lane

، 1402 ) يا

Brassica rapa L .

؛ ابو منصور ، 340 ؛ ابن سينا ، 707 ؛ عيسى ، 8 33 .

( 2 ) . الشلماب همان آبكامه است (

II , Vullers

، 458 ) و اين چاشنى تندى است كه از شير و ماست ،