الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٩٦

528 . سدر 1

بخراسان » ( قس .

Lane

، 1324 ) ؛ سپس سخنان ابو حنيفه را مىآورد كه اين « سيكران » است . اما توصيف اين گياه در اينجا با توصيف سيكران ( نك . لسان العرب ،

IV

، 375 ؛

Lane

، 1392 ) كه همچون بنگ -

Hyoscyamos niger l .

تعريف مىشود ، مطابقت ندارد ؛ عيسى ، 5 96 . اين گياه در محيط اعظم (

II

، 12 ) به نام « سخير » توصيف شده است .

( 2 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : مر ، بايد خواند مز ، نسخه فارسى : طعم او ترش و شيرين بود .

( 3 ) . ستع ( ؟ ) .

( 4 ) . اخبار مرو ، نسخهء پ : الخيار مرو ( ! ) ، قس . شمارهء 60 .

( 5 ) . نسخهء الف : لغلب النحل ، نسخهء پ : كقلب النخل ، شايد الفجل - ترب ، قس . شمارهء 60 در پايان عنوان ؛ ابو حنيفه ، 228 : عرق الفجلة « ريشه ترب » .

528 . سدر 1

528 . سدر 1 - كنار

ميوهء [ سدر ] نبق 2 [ ناميده مىشود ] ، به هندى بير 3 است .

مؤلّف المشاهير : ضال 4 سدر دشتى و مفرد آن « ضالة » است .

ابن دريد : صلّام 5 مغز هستهء ميوهء سدر است .

ابو معاذ : سدر برگ نبق است . عبرى 6 آن [ نوع سدر ] است كه در كنار رودخانه‌ها مىرويد 7 .

مؤلّف ياقوته مىگويد كه [ سدرى كه ] ميان اين دو [ نوع ] قرار دارد 8 ، « اشكله » 9 [ ناميده مىشود ] .

ابو حنيفه : سدر عربى بىخار است و ضال خار دارد .

مردم يمن سدر را علبه 10 مىنامند . سدر كوچك و اراك ، حتى 11 همهء درختان كوچك « عرمض » ناميده مىشوند .

ميوهء ضال ريز است ؛ بهترين ميوهء سدر در سرزمين عرب‌ها در هجر است كه در جايى براى سلطان نگه مىدارند ، و آن بسيار شيرين است و از دهان و جامهء خورندهء آن بوى خوش به مشام مىرسد .

( 1 ) .

Zizyphus spina Christi Willd .

؛ سراپيون ، 427 ؛ ابن سينا ، 486 ؛ ميمون ، 269 ؛ عيسى ، 8 192 .

( 2 ) . النبق ، نشانه‌گذارى ديگر ، نك . لسان العرب ،

X

، 350 .

( 3 ) . بير ، قس .

Platts

، 208 .

( 4 ) . الضال -

Zizyphus lotus Lam .

؛ ميمون ، 269 ؛ عيسى ، 5 192 .

( 5 ) . يا صلّام ، قس .

Lane

، 1719 .