الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٨١

511 . زهره 1

( 3 ) . الشيلم - يكى از نام‌هاى فارسى زوان ، نك . شمارهء 626 .

( 4 ) . توىوش ، نسخهء فارسى : بوىوش ( ؟ ) ، در ديگر منابع نوشته نشده است .

( 5 ) . نسخه‌هاى الف و ب : الدبقة ، بايد خواند الدنقة ( نسخه‌هاى پ و فارسى ) ، قس . ابو حنيفه ، 406 و 468 .

( 6 ) . الحز ( ؟ ) .

( 7 ) . الطعام .

( 8 ) . احمر قايم ، بايد خواند أحمر قاتم .

( 9 ) . سوس الحنطة .

510 . زوقال 1

[ زوقال ] در بردعه يافت مىود ، خود آن به اندازه غبيرا 2 و داراى هسته است . هنگامى كه مىرسد ، شيرين مىشود ، اما قبل از رسيدن تلخ است .

( 1 ) .

Cornus mas L .

- زغال اخته ؛ ابو منصور ، 305 ؛ عيسى ، 7 58 . اين عنوان در

Picture

، 122 درج شده است ؛ در نسخهء پ و قال خوانده شده و همه عنوان را خط زده‌اند .

( 2 ) . الغبيرا - غبيرا يا سنجد ، نك . شمارهء 747 .

511 . زهره 1

الحاوى : اين گياهى است .

( 1 ) . طبق ابن بيطار جامع ،

( 171 ) سه گياه را با اين نام مشخص مىكنند : الف ) آنچه به يونانى انثيلس ( -

Anthyllis cretica Willd .

) ناميده مىشود ؛ ابن سينا ، 233 اين گياه را با نام « زهره » توصيف كرده است ؛ قس . ديوسكوريد ،

III

، 130 ؛ ب ) وج -

Acorus calamus L .

؛ پ ) آنچه يونانيان بقخارس ناميده‌اند ( -

Baccharis L .

؛ نك . اننكوف ، 392 ) . در فرهنگ‌هاى امروزى نيز چنين است ؛ نك .

I , Dozy

، 608 ؛ عيسى ، 6 5 ، 11 28 و 3 73 ؛ بدويان ، 597 ، 1475 ، 1735 . ابن بيطار سپس مىگويد كه او در عنوان « زهرة » فقط گياهى را كه يونانيان بقخارس ناميده‌اند ، تعريف مىكند و اين‌چنين آغاز مىكند :

« رازى : گياهى كه به يونانى بقخارس [ در كتاب اشتباها « نفحارس » ] ناميده شده است ، به عربى زهرة ناميده مىشود . . . » . بنابراين مىتوان حدس زد كه بيرونى كه عنوان « زهرة » را با نقل از حاوى ( رازى ) آغاز مىكند نيز يونانى را در نظر داشته است ، اما معلوم نيست چرا ناتمام گذاشته شده است . توصيف اين گياه را نك . در ديوسكوريد ،

III

، 42 و ابن بيطار ، جامع ،

، 171 .