الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٥٠

480 . زاج 1

يونانيان و رمىها اين گياه را نمىشناختند ؛

I , Low

، 357 .

( 2 ) . نسخهء فارسى : كماه ، بايد خواند كماى قس . لسان العرب ،

، 103 . در فرهنگ‌هاى فارسى « كماى » يا « كما » را به عنوان گياهى بسيار بدبو تفسير مىكنند (

II , Vullers

، 884 ) ؛ در شمارهء 60 ( يادداشت 12 ) گفته مىشود كه اهالى خراسان انگدان را « كما » مىنامند .

( 3 ) . يغميى ،

I , Low

، 358 : يعميصا .

( 4 ) . ريواج ، قس .

II , Vullers

، 99 .

( 5 ) . جكرى ، نك . شمارهء 477 ، يادداشت 2 .

( 6 ) . ريباس معمرى .

( 7 ) . سى سال .

( 8 ) . ريوند دست ، قس . الجماهر ، 27 .

479 . رتيبانج 1

صهاربخت گويد : رتيبانج سنگى است كه به سرطان 2 مشابهت دارد .

( 1 ) . نسخهء فارسى : ريبارج ، اين واژه در شمارهء 534 به صورت ريباع ديده مىشود ؛

Stein

، 869 : ربيتاع ، محيط اعظم ،

، 72 : ريبانج . همهء اينها تحريف رتيبانج (

II , Vullers

، 22 ) يا ريتبانج (

II , Vullers

، 88 ) است كه مه‌يرهوف با جالينوس يكسان مىداند ، و اين صدف « كف دريا »

( Sepia )

است ؛ نك . حنين ، 120 ، يادداشت 2 ؛ ابن سينا ، 682 . نيز قس . همين‌جا ، شمارهء 485 ؛ سراپيون ، 534 ؛ ميمون ، 214 .

( 2 ) . سرطان ، نك . شمارهء 534 ، حنين ، متن عربى ، 188 : الرتيبانج و يقال له السرطان البحرى « خرچنگ دريايى را رتيبانج مىنامند . »

حرف ز ( زاء )

480 . زاج 1

حمزه گويد : زاج « روى » 2 . . . را گويند . اهل آذربايگان سرب 3 را زاكند 4 خوانند و منشأ اشتقاق « زاگ » اوست . اما وجه استدلال حمزه به اين طريق وضوحى ندارد .

زاگ را به لغت رومى ستفتريا 5 گويند .

ماسرجويه گويد : شبّ يمانى 6 از جمله انواع زاگ‌ها لطيف‌تر 7 است .

ابو معاذ گويد : هر زاگى كه پاكيزه باشد او را « شب يمانى » گويند .