الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٣١

452 . ذراريح 1

است ( محيط اعظم ،

، 8 ؛ غافقى ، 240 ) . برخى از پژوهشگران دبيدار را به‌عنوان

Erythroxylon monogynum Roxb .

تعريف مىكنند ( غافقى ، 240 ) .

451 . ذبل 1 - لاك لاكپشت

ثعلب از ابن الاعرابى روايت كند كه عرب پشت سلحفاه بحرى [ لاكپشت دريايى ] را « ذبل » گويند ، از او به شكل دستبان‌ها سازند و زنان آن را در دست كنند .

ابن شميل گويد : « زبل » شاخ حيوان است كه از او دستبان‌ها سازند و در اين معنى شعر جرير روايت كرده است در وصف زنى :

بر مچ‌هاى سياهش بينى سرگين 2 چسبيده در طول سال را * اين دستبندها او راست نه از عاج و نه از زبل 3

به لغت هندى او را كچّو 4 گويند و به لغت رومى سيلوبان 5 گويند .

( 1 ) . قس . همين‌جا ، شمارهء 560 ؛ ابن بيطار ، جامع ،

، 123 ؛

Lane

، 956 .

( 2 ) . العبس الجولى ، بايد خواند العبس الحولىّ .

( 3 ) . اين شعر در لسان العرب ، (

، 129 ؛

، 256 ) آورده شده است .

( 4 ) . نسخهء فارسى : كجو ،

Platts

، 820 : كچهو ( ) .

( 5 ) . سيلوبان ( ؟ ) .

حيوانى است به مقدار زنبور ، لون او زرد بود و بر جرم او نقطه‌هاى سرخ بود . چون آدمى او را [ در دست ] بگيرد ، بىتوقف بول اندازد .

يكى را از [ ذرايح ] ذرّوح و ذرحرح 2 گويند .

لحيانى گويد : ذرنوح لغتى است در ذرّيح . او حيوانى است كه بر جرم او نقطه‌هاى سرخ باشد و او زهر است .

ابن المظفر گويد : يكى را از ذراريح ذرحرحة گويند و بعضى گفته‌اند يكى را ذرّيحة گويند .

به هيئت از مگس بزرگ‌تر است و بر جرم او الوان مختلف باشد از زرد و سرخ و سياه .

او را دو بال باشد چنان‌كه زنبور را كه به واسطهء آن بپرد . او زهر قاتل است . چون خواهند