الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٩

449 . دهن 1

تحليل است .

جالينوس گويد : قوت روغن تخم ترب و قوت روغن بيدانجير يكسان است جز آنكه روغن تخم ترب گرم‌تر از روغن بيدانجير است . هيچ روغنى به زيت كهنه در منفعت از روغن تخم ترب نزديك‌تر نيست و به اين معنى روغن تخم ترب را بدل او استعمال كنند در وقت تعذّر .

دهن الغار گرم است و لطيف و دافع است مر « داء الثعلب » 3 را به مواظبت . جالينوس گويد بدل او در علاج « داء الثعلب » زفت‌تر است - ذكر زفت‌تر در موضع او كرده شود 4 - زيرا كه زفت در اين نوع منفعت به او نزديك است .

روغن سوسن گرم و خشك است در درجهء دوم و بدل او دهن الغار است .

روغن انجره گرم است و لطيف و بدل او رغن تخم عصفر است جز آنكه روغن عصفر در قوت كم است از روغن انجره . روغن انجره گرم است در دو درجه و طبيعت را گرم كند .

بدل « روغن حنا » روغن مرزنجوش است .

بدل « روغن نيلوفر » روغن بنفشه است و هر دو سرد و ترند در يك درجه .

روغن ياسمين گرم است در سه درجه .

روغن نرجس گرم است در دو درجه و در درجهء اول تر است .

روغن خيرى گرم و خشك است در دو درجه .

روغن بان گرم و خشك است در دو درجه و ورم‌ها را بنشاند .

و اما روغن زيت مختلف الانواع است . زيت شرين گرم و تر است در يك درجه .

روغن شيره 5 گرم و تر است در درجهء اول و طبع را نرم كند .

روغن گل سرد و خشك است در درجهء اول ، طبع را نرم مىكند 6 و مقوى است مر اعضا را .

روغن جوز گرم است در دو درجه و خشك است در يك درجه .

روغن بادام شيرين گرم و تر است در يك درجه .

طبع و خاصيت روغن‌ها مشابه است مر انواع حبوب را كه از او حاصل شود يا چيزى كه در او پرورده شود .

ابو ريحان گويد : زنبق 7 و رازقى 8 روغن ياسمين را گويند و از انواع او نيكوتر آن است كه او را از دارابجرد يعنى دارابگرد 9 به اطراف نقل كنند .

ازهرى گويد : اهل عراق روغن ياسمين را « زنبق » گويند .

عمرو از پدر خود روايت كند كه رازقى به لغت عرب [ روغن ] « كتان » را گويند و روغن