الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٨

449 . دهن 1

( 8 ) . نسخهء فارسى : كتاب بخت ، بايد خواند كتاب النخب ، قس . الجماهر ، متن عربى ، 197 .

448 . دهمست 1

448 . دهمست 1

درختى است كه چون سوخته شود بوى خوش ازو به مشام رسد . عرب او را غار 2 گويد و در اين معنى شعرى ايراد كرده‌اند از عدى بن زيد 3 :

شب بسى نگريستم به نار * او مىخاييد 4 [ عود ] هندى و غار

به لغت رومى او را دفونيديس و دفونيدوس گويند و دفنوس 5 نيز گويند ، به سريانى بنات دهنيا 6 گويند و به لغت پارسى دهمست گويند . دمشقى گويد : « حبّ الغار » را حبّ الدهمست گويند .

حمزه گويد : دهمست از درختانى است كه در فصل بهار و در زمستان سبز باشد چنان‌كه درخت ابهل و امثال او . معنى او چنان باشد كه « اى مرد برخيز ! » 7 ، زيرا كه « ده » به لغت ايشان « مرد » را گويند ، و « مست » چنان باد كه « برخيز » .

ديسقوريدس گويد : بعضى از [ انواع ] درخت دهمست را برگ باريك باشد و بعضى را برگ پهن باشد .

( 1 ) .

Laurus nobilis L .

؛ ابن سينا ، 179 ؛ ميمون ، 404 ؛

II , Low

، 122 ؛ عيسى ، 20 105 ؛

I , Dozy

، 467 . نام فارسى به معناى « ده مست » است .

( 2 ) . نسخهء فارسى : عار ، بايد خواند غار ، نك . شمارهء 746 .

( 3 ) . نسخهء فارسى : على بن زيد ، بايد خواند عدى بن زبد ، قس . ابو حنيفه ، 422 ، ص 185 ؛ لسان العرب ،

V

، 35 .

( 4 ) . نسخهء فارسى : تقصيم ، بايد خواند تقصم ، قس . ابو حنيفه ، 422 ، ص 186 .

( 5 ) . نسخهء فارسى : اذقونيديس ، اذنونيدوس ، اذفيوس كه هر سه تحريف شده

Low ) daphnidion

،

II

، 122 ) و است . ديوسكوريد ،

I

، 84 : دافنيدس .

( 6 ) . نسخهء فارسى : نبات دهدا ، بايد خواند بنات دهنيا ( ؟ ) ، قس . بر بهلول ، 20 302 .

( 7 ) . اى مرد برخيز !

449 . دهن 1

449 . دهن 1 - روغن

ارجانى گويد : انواع روغن‌ها بسيار است و خاصيت ايشان مختلف است .

روغن بلسان گرم و خشك است در دو درجه و بدل او از ادويه مرّ سيال 2 است با هم‌سنگ او [ روغن ] كاذى و نيم جزء او روغن نارجيل و ربع او روغن زيت كهنه .

روغن بيد انجير گرم است در دو درجه و خشك است در درجهء اول و در او قوت