الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥١٩
438 . دم الاخوين 1
438 . دم الاخوين 1
438 . دم الاخوين 1 - خون سياوشان
نزد داروگران به « قاطر » 2 و « ايدع » 3 مشهور است . به سريانى وردى دصيارى 4 ، به هندى پاندورت 5 ، به فارسى خون سياوشان 6 ناميده مىشود و مىگويند كاخون 7 . آن را به عربى عندم 8 و شيّان 9 مىنامند .
جالينوس : ارون 10 « درخت دم الاخوين » است . جالينوس [ آن را ] در قنطيون 11 نيز [ مىنامد ] .
[ دم الاخوين ] به هندى پاندورت 12 ناميده مىشود كه به معناى « خون پاندو » است و آن [ نزد هنديان ] يكى از بزرگان بود ، مانند « سياوش » نزد پارسيان .
ابو حنيفه : شيان « درخت دم الاخوين » است ، آن را ريزريز و خيس مىكنند 13 .
دم الاخوين ، صبر زرد و مرّ را از سقوطرا مىآورند .
( 1 ) . به عربى « خون دو برادر » . با اين نام صمغى سرخ رنگ را مشخص مىكنند كه از انواع گوناگون درختان تيره سوسن از جمله از .
Dracaena draco L .
( ابو منصور ، 263 ) ، يا
Dracaena Cinnabari Balf .
( ميمون ، 96 ؛
II , Low
، 199 ) ، يا
Calamus draco Willd .
( سراپيون ، 149 ) و جز اينها به دست مىآيد .
بخشى از اين عنوان در
Picture
، 120 درج شده است .
( 2 ) . قس . شمارهء 164 ، يادداشت 14 .
( 3 ) . الايدع ، قس .
Lane
، 2172 ( در عندم ) ؛ لسان العرب ،
VIII
، 412 .
( 4 ) . نسخهء الف : وردادصيادى ، نسخهء فارسى : وردا دمادى . بين نام‌هاى سريانى موجود در
II ) Low
، 199 ) ، اين نام نوشته نشده است . برطبق بر بهلول ، 20 667 ، شنگرف ( زنجفر ) چنين ناميده مىشود .
( 5 ) . نسخهء الف : بانورت ، بايد خواند پاندورت ، قس . الجماهر ، متن عربى ، 36 . بيرونى در آنجا توضيح مىدهد : پاندورت يعنى « خون پاندو » . پاندو قبيله‌اى است كه بين اعضاى آن و قبيله عموزاده‌هاى آنها به نام « كورو » جنگ‌هاى مشهور روى داد كه با كشتار از هر دو طرف نبرد پايان يافت .
( 6 ) . خون سياوشان . الجماهر ، 36 : به باور پارسيان اين گياه از خون بر زمين ريختهء سياوش پسر كيكاوس سبز شده است » ؛ قس .
I , Vullers
، 759 . « سياوش » نام قهرمان شاهنامهء فردوسى است .
( 7 ) . وقيل كاخون ( ؟ ) .
( 8 ) . العندم ، نك . شمارهء 737 .
( 9 ) . الشيان ، قس .
I , Dozy
، 812 ؛
II , Low
، 199 .
( 10 ) . ارون - يونانى كه معمولا به معناى گياه لوف عربى -
Arum italicum L .
است ( ديوسكوريد ،
II
، 166 ؛ ميمون ، 209 ) ، نك . شمارهء 956 .
( 11 ) . درقنطيون - يونانى نيز به معناى « ارون » است . در اينجا بار ديگر سوءتفاهم آشكار ديده مىشود كه احتمالا در منابع بيرونى وجود داشته و آن شايد به اين علت بروز كرده است :