الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٤

414 . داذى 1

[ سياه ] است .

اين ، [ تكه‌هاى ] كوچك چوب به اندازهء مفصل انتهايى انگشتان و باريك شبيه گل‌هاى بيد است كه در روزهاى بهار مىريزند ؛ تند مزه است اما ضعيف‌تر از فلفل [ سياه ] .

الحاوى : جالينوس [ مىگويد كه ] ريشه‌هاى فلفل [ سياه ] به قسط مىماند ، نخستين ميوه‌هاى پديد آمده‌اش فلفل دراز است ، به همين جهت مرطوب‌تر از فلفل [ سياه ] است ؛ دليل اين رطوبت سرعت تحليل رفتن آن است .

رازى : جانشين [ فلفل دراز ] براى دفع بادهاى نفخ‌آور در رحم ، زرنباد و دو سوم وزنش ميخك است .

ابن ماسويه : نصف وزنش زنجبيل خشك و به وزن برابر زرنباد است .

( 1 ) .

Piper longum L .

؛ سراپيون ، 188 ؛ ابو منصور ، 254 ؛ ابن سينا ، 178 ؛ ميمون ، 310 ؛

Dutt

، 244 .

اين نشانه‌گذارى در فرهنگ‌هاى عربى است (

Lane

، 2435 ) ، در فرهنگ‌هاى فارسى : دار فلفل (

I , Vullers

، 786 ) ؛ از « دار » - درخت و فلفل ( پلپل ) .

( 2 ) . نسخهء الف : بىبلى ، نسخهء فارسى : بيبل ، از

pippali

سانسكريت ؛

Dutt

، 244 .

( 3 ) . دارپلپل سپيد .

( 4 ) . فى فلفل ( ؟ ) .

( 5 ) . هست‌ففل ( ؟ ) .

( 6 ) . غير المعمول ، نسخهء فارسى مىافزايد : يعنى از او منفعت نگرفته باشند و قوت او از او به واسطهء آب بيرون نكرده بودند .

414 . داذى 1

به هندى تاتكن 2 ( ؟ ) [ ناميده مىشود ] .

ارجانى : اين دانه‌هايى شبيه جو است اما درازتر و باريك‌تر به رنگ خرمايى و تلخ‌مزه ؛ آنها را در نبيذ خرما 3 به كار مىبرند .

ابن ماسويه : دليل سردى و خشكى [ داذى ] آن است كه نبيذ خرما را از ترش شدن حفظ مىكند .

العمانى 4 : [ داذى ] را از ناحيه شحر آورده بودند . مىگويند كه در زمان بنى عباس ، گروهى از مردم در كنار آبگيرى در سرزمين سند زير سايه درخت داذى منزل كردند ، برگ‌هاى داذى افتاده [ در آب ] ، خيس شده بودند . [ مردم ] از آن آب خوردند و مست شدند . آنها سپس [ داذى ] را با خود بردند و به استفاده از آن در نبيذ پرداختند .

( 1 ) . يادادى ، ممكن است به معناى : الف ) تخم مرودشتى -

Hypericum perfaratum L .

باشد ؛ نك