الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٣

413 . دار فلفل 1

( 5 ) . سقر ، چنين است نسخه فارسى ؛ نك . شمارهء 547 ، يادداشت 1 ؛ نسخهء الف : المقر ،

Lane

، 1705 :

صقر . مقر در اينجا ممكن است صرفا تركيب جفت واژه ( اتباع ) باشد . صقر مقر (

Lane

، 1706 ) .

( 6 ) . الدوشاب - به فارسى به معناى « شيرهء پخته انگور » يا « خرما » ست ؛

I , Dozy

، 475 ؛

I , Vullers

، 932 .

( 7 ) . كنداف ، نسخهء فارسى : كنداب - « قنداب » .

( 8 ) . القنديد ، قس .

Lane

، 2568 .

( 9 ) . كندويد .

412 . خنثى 1

ارّجانى : اين گياهى است كه برگ‌هايش به برگ‌هاى تره‌شامى مىماند ، ساقه‌اش صاف است و گل‌هايى در انتها دارد ، ريشه‌ها دراز و گرد به شكل بلوط و تند مزه است .

پولس و ابو الخير : ريشه « خنثى » همان اسراش 2 است .

* شيرهء بيخ چغندر را به عنوان جانشين ريشهء خنثى به كار مىبرند 3 .

( 1 ) .

Asphodelus ramosus L .

؛ ديوسكوريد ،

، 168 ؛ سراپيون ، 80 ؛ ابو منصور ، 183 ؛ ابن سينا ، 758 ؛ ميمون ، 395 . نام عربى به معناى « نر - ماده »

( hermaphrodite )

است . نيز نك . شمارهء 43 .

( 2 ) . الاسراش ، نك . شمارهء 43 ، يادداشت 2 .

* ( 3 ) . نسخه‌بردار اين جمله را اشتباها در متن عنوان شمارهء 950 وارد كرده است . نسخهء اصلى عربى فصل ( خ ) در آغاز بسيار بد و ناخوانا مىنمود و به هم‌خوردگى ترتيب الفبايى نيز گواه همين امر است ؛ نك .

شمارهء 372 ، يادداشت 1 . عنوان‌ها در نسخهء فارسى به ترتيب درست‌ترى قرار گرفته‌اند : 371 ، 384 ، 385 ، 387 ، 388 ، ( 389 ) ، 390 ، 391 ، 392 ، 386 ، 374 ، 375 ، 393 ، 394 ، 396 ، 395 ، ( 397 ) ، 398 ، 399 ، 400 ، 376 ، 377 ، 378 ، 401 ، 402 ، 403 ، ( 404 ) ، 405 ، 406 ، ( 407 ، 408 ) ، 409 ، ( 410 ) ، 411 ، 412 ، 382 ، 379 ، 380 ، 381 ، 372 ، 373 . عنوان‌هاى درون پرانتز در نسخهء فارسى حذف شده است .

حرف د ( دال )

413 . دار فلفل 1

413 . دار فلفل 1 - فلفل دراز

به هندى پيپلى 2 [ ناميده مىشود ] . فلفل دراز سفيد به فارسى دارپلپل سپيد 3 ، به هندى فى ففل 4 ، به سندى هست‌ففل 5 [ ناميده مىشود ] .

جالينوس : بهترين [ دار فلفل ] به عمل نيامده 6 است كه در آب گرم خيس نمىشود حتى اگر مدتى طولانى [ در آن ] نگه داريم و از هم جدا نمىشود ؛ مزه‌اش همان مزهء فلفل