الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٩٠

396 . خشخاش 1

( 11 ) . الطلحشقوق - گل قاصد دارويى ، نك . شمارهء 675 .

( 12 ) . خرجكوك ، نك . شمارهء 34 ، يادداشت 7 .

( 13 ) . نسخهء الف : انجوسيا ، نسخهء فارسى : الخوسيا ، بايد خواند انخوسا ، نك . شمارهء 34 ، يادداشت 1 .

( 14 ) . ديوسكوريد ،

IV

، 23 : « به زمين » .

( 15 ) . ثرداكس ، نسخهء فارسى : بوىداكس ، بايد خواند ثريداكس - يونانى - يكى از نام‌هاى يونانى كاهو ؛ قس . ديوسكوريد ،

II

، 137 ؛

I , Low

، 425 .

( 16 ) . اين نقل از ديوسكوريد ،

II

، 137 به صورت شديدا تغيير يافته گرفته شده و در پى آن گفته شده است : « خشخاش به هندى سرجنى ( ؟ ) [ ناميده مىشود ] » ؛ اين جمله مربوط به عنوان شمارهء 396 است و در حاشيهء زيرين نسخهء الف ، ورق 58 الف تكرار شده است . در طرف چپ همين ورق ، عنوان « خزامى » نوشته شده است ، نك . شمارهء 374 ، يادداشت 1 .

394 . خسرودارو 1

394 . خسرودارو 1

الرسائلى از آن نام مىبرد . ارّجانى : خسرودار 2 .

جانشين [ خسرودارو ] به وزن برابر دارچين و نيم برابر وزن آن تخم‌هاى گزنه است 3 .

( 1 ) . نام ديگر خولنجان -

Alpinia officinarum Hance .

يا

Alpinia galanga Willd

است ؛ سراپيون ، 417 ؛ ابن سينا ، 759 ؛ ميمون ، 398 ؛

III , Low

، 497 ؛ عيسى ، 13 10 . اين نام به معناى « داروى شاهى » است .

( 2 ) . خسرودار - درخت شاهى .

( 3 ) . سپس چنين مىآيد : « خسّ [ كاهو ] . ابو حنيفه : حوّاء - كاهوى دشتى است » ، يعنى آنچه در شمارهء 393 گفته شده ، تكرار مىشود .

395 . خشكار 1

395 . خشكار 1

به رومى كيبارون 2 [ ناميده مىشود ] .

( 1 ) . مخفف « خشك آرد » فارسى - آرد دانه درشت الك نشده ؛ قس .

I , Vullers

، 697 ؛

I , Dozy

، 373 .

( 2 ) . نسخهء الف : كيبارون ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : كيثارد .

396 . خشخاش 1

396 . خشخاش 1

خشخاش دو نوع است : سفيد و سياه ، نوع سفيد به سريانى ميقونى 2 ، نيز رمانى دشعلا 3 [ ناميده مىشود ] كه به معناى « انار سرفه » 4 است .

مىگويند كه [ خشخاش ] به عربى رمان القحاب [ ناميده مىشود ] يعنى « [ انار ] سرفه » ، زيرا روسپى [ قحبة ] هنگامى كه با جوانى لاس مىزند ، آن‌گاه تك سرفه‌هايى