الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٣

387 . خرنوب 1

شيرين و خوردنى است . تخم‌هايش همانند تخم‌هاى ينبوت [ اما ] درشت‌ترند ؛ ميوه‌هايش شبيه خيار كوچك [ اما ] پهن‌اند . از آنها آرد و شيرهء غليظ تهيه مىكنند . يك عرب گفته است كه ميوهء ينبوت « فشّ » 21 ناميده مىشود .

يك بصره‌اى به من اطلاع داد كه خرنوب شامى در بصره كمياب است 22 .

( 1 ) . يا خرنوب (

Lane

، 716 ) -

Ceratonia Siliqua L .

؛ سراپيون ، 114 ؛ ابو منصور ، 168 ؛ ابن سينا ، 761 ؛ ميمون ، 392 .

( 2 ) . ثمرة الينبوت ، نك . شمارهء 1115 .

( 3 ) . حروبى ، نسخهء فارسى : حرنوبا ، قس .

II , Low

، 395 .

( 4 ) . حجثا ، قس .

II , Low

، 395 ، يادداشت 1 .

( 5 ) . جاعى ، بايد خواند حاعى ، قس .

II , Low

، 395 .

( 6 ) . واژهء نامفهوم - نسخهء الف : ذنك فلج ، نسخهء فارسى : به لغت مازندرانى « رنكيلج » گويند . اندكى پايين‌تر : رنكورج ( در شمارهء 1115 نيز ديده مىشود ) كه احتمالا با « كورز » يا « كورك » فارسى به معناى « ميوهء كبر » ارتباط دارد ؛ قس .

II , Vullers

، 911 .

( 7 ) . نسخهء الف : جنكلك ، نسخهء فارسى : جنجك .

( 8 ) . شموك ، محيط اعظم ،

II

، 191 : خرنوب را به فارسى « دانهء شمنك » ( گويند ) .

( 9 ) . زريات ( ؟ ) .

( 10 ) . سم .

( 11 ) . قاراطيا - يونانى ، ديوسكوريد ،

I

، 122 .

( 12 ) . نسخهء فارسى : جرم خرنوب شامى .

( 13 ) . الخرنوب النبطى -

II , Low ; Anagyris foetida L .

، 419 ؛ ميمون ، 180 .

( 14 ) . رنگورج ، نك . يادداشت 6 ؛ در نسخهء پ آن را اسم خاص گرفته است .

( 15 ) . جند و قيل مجند .

( 16 ) . خرنوب الشوك - « خرنوب خاردار » ؛ آن را با خرنوب نبطى يكسان مىشمرند ، نك . يادداشت 13 .

( 17 ) . قس . ابو حنيفه ، 367 .

( 18 ) . نسخهء الف : كانه تفاح ، نسخهء فارسى : به هيئت بسيب ماند ؛ ابو حنيفه ، 367 : كانه نفاح - « مانند حباب » قس .

Lane

، 717 .

( 19 ) . نسخهء الف : احمر ، نسخهء فارسى : سرخ . لكن ابو حنيفه ، 367 و

Lane

، 717 : أحّم « سياه » .

( 20 ) . نسخه‌هاى الف و پ : ذلال ، بايد خواند زلّال ، نسخهء فارسى : لغزان .

( 21 ) . نسخه‌هاى الف و پ : القشن ، نسخهء ب : النشن ، بايد خواند الفشّ ، قس . ابو حنيفه ، 367 ؛

Lane

، 2400 .