الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٣

349 . حلبه 1

348 . حلفاء 1

348 . حلفاء 1

به سجستانى كرته 2 [ ناميده مىشود ] . جايى كه حلفا مىرويد ، ارض محلفه 3 ناميده مىشود . اگر كسى را با ساقهء [ حلفا ] بزنيم ، چنان احساسى به او دست مىدهد كه تحت تأثير كبيكج 4 قرار گرفته باشد .

ابو حنيفه مىگويد 5 : [ حلفا ] هنگامى كه از ريشه مىرويد ، با وجود ضعف خود ، هم‌چون نوك جوالدوز تيز است و با هر چيز برخورد كند ، حتى با سفال پاره 6 ، در آن نفوذ مىكند . گاهى به محض تماس با درخت خرما ، آن را سوراخ مىكند ، و مردم مراقبش هستند و درختان خرما را در برابر آن محافظت مىكنند .

( 1 ) . در زبان عربى امروزى حلفا و الفاست ( بارانف ، 241 ) . برطبق

Lane

، 628 و

Low , Pf .

، 167 -

Poa multiflora

و

Poa cynosuroides Retz .

است . برخىها آن را به عنوان

Stipa tanacissima Lam .

تعريف مىكنند ( بيطار ، 686 ) .

( 2 ) . كرته ، قس . شمارهء 22 ، يادداشت 11 .

( 3 ) . ارض محلفة ، ابو حنيفه ، 251 : ارض حلفة ، نيز قس . لسان العرب ،

IX

، 56 .

( 4 ) . كبيكج ، نك . شمارهء 878 . آن‌گونه كه معلوم شده ، « كبيكج » داراى خواص تحريك‌كننده بسيار قوى است .

( 5 ) . ابو حنيفه ، 251 .

( 6 ) . لا يتلقيها ( نسخهء پ : يتلقاها ) شىء و لا خزف ( نسخهء پ : حتى الخزف ) الّا نفذت . ابو حنيفه 251 : فلا يتلقّاها شىء الا نفذت فيه حتى ربما نفذت فى الخرقة الغليظة - « . . . حتى گاهى در پارچه كلفت نفوذ مىكند » .

349 . حلبه 1

349 . حلبه 1

به سريانى فليلثا 2 ، به فارسى شمليت 3 و به گويش شام فريقة 4 [ ناميده مىشود ] .

( 1 ) .

Trigonella foenum - graecum L .

( شنبليله ) ؛ ديوسكوريد ،

II

، 102 ؛ سراپيون ، 405 ؛ ابو منصور ، 128 ؛ ابن سينا ، 258 ؛ ميمون ، 153 . اين عنوان در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده و در نسخهء پ حذف شده است .

( 2 ) . فليلثا - چنين است در بر بهلول ، 1 1571 و

II , Low

، 478 ؛ نسخهء الف : ناخواناست .

( 3 ) . شمليت ، قس .

II , Vullers

، 466 ، شنبليد .

( 4 ) . فريقة ، قس . ابو حنيفه ، 229 ؛

Lane

، 2386 .