الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٢

347 . حليب 1

( 2 ) . اشبرك ( ؟ ) .

( 3 ) . حلبوب ، نسخهء فارسى : حلبلوب ، نك . شمارهء 1096 . حلبوب معمولا -

Mercurialis annua

يعنى سلمه‌تره است ؛ بيطار ، 689 ؛

I , Dozy

، 314 .

( 4 ) . و اشتق اسمه من الانتشار ، مؤلّف ظاهرا در اينجا مىخواهد بگويد كه

Euphorbia

( ) مشتق از - « منتشرشوندهء سريع » است .

( 5 ) . حلّب -

Euphorbia aegyptiaca

يا

E . granulata

است ؛ ابو حنيفه ، 225 ؛ همان جا ، فرهنگ ، 29 .

( 6 ) . نسخهء فارسى و محيط اعظم ،

، 281 : ذات الذوائب يعنى « با گيسوان » ، نسخهء الف : قرداسات الذوائب ، نسخهء پ : بنبات الذوائب .

( 7 ) . بر ( نسخهء فارسى و محيط اعظم ) ؛ نسخهء الف : بو ، نسخهء پ : يو . برطبق

Platts

، 142 و

Dutt

، 324 : بر -

Ficus indica

. بيرونى در اينجا واقعا توصيفى عالى از درخت فيكوس به دست مىدهد .

( 8 ) . نسخهء الف : العرمان ، بايد خواند الغربان ( نسخهء فارسى : زاغ ) .

347 . حليب 1 - شير تازه

اين [ شير ] تازه دوشيده است .

رائب 2 دوغ 3 است و مخيض 4 - ماست . ممخّض 5 به زبان زابلى چكّه 6 [ ناميده مىشود ] .

رغوه سرشير 7 است .

( 1 ) . اين عنوان در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده و در نسخه‌هاى فارسى و پ حذف شده است .

( 2 ) . الرائب به عربى به معناى « ماست » است ؛

Lane

، 1176 .

( 3 ) . دوغ . به فارسى به معناى ماست بدون چربى كه با آب مخلوط شده است ، ايران تركى . نك . محيط اعظم ،

، 26 ؛ فرهنگ تركى باستان ، 30 .

( 4 ) . المخيض - معمولا ماست بىچربى يعنى دوغ است . در اينجا ظاهرا نسخه‌بردار اشتباه كرده زيرا برطبق فرهنگ‌ها رائب - ماست و مخيض - دوغ .

( 5 ) . الممخص ، در نسخهء الف به صورت ممخض نشانه‌گذارى شده و در اين صورت به معناى مشك ، خيك است (

Lane

، 2695 ) ؛ بايد خواند ممخّض ، زيرا چكّه نزد مردم آسياى ميانه به معناى ماست غليظ ( چكيده ، آبرفته ) است ؛ قس .

Platts

، 437 .

( 6 ) . چك ، بايد خواند چكه ، نك . يادداشت 5 .

( 7 ) . الزبد .