الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٩

344 . حلتيت 1

139 ؛ ابن سينا ، 242 ؛ ميمون ، 148 .

( 2 ) . لوقيون - يونانى ، ديوسكوريد ،

I

، 107 .

( 3 ) . مرارت‌فيلا ، قس . بر بهلول ، 11 1162 و

Low , Pf .

، 256 .

( 4 ) . پيل زهره ،

II , Vullers

، 702 : فيل زهره ، نك . شمارهء 803 .

( 5 ) . هدل ، قس . محيط اعظم ،

IV

، 201 ؛ لسان العرب ،

XI

، 148 : حدل .

( 6 ) . قولوط .

( 7 ) . الوطه .

( 8 ) . نسخه‌هاى الف و ب : و فى كتاب الصيدنة من كتاب چرك ، نسخهء پ : . . . من كتب چرك الهندى :

قد يغش حضض بان .

( 9 ) . خشب الزرشك ، نسخهء فارسى : زرشك خشك ، نك . شمارهء 490 .

( 10 ) . تكرار در نسخه اصلى .

( 11 ) . دبس ، نسخهء فارسى : دوشاب . دبس - شيره غليظ خرما يا انگور است .

( 12 ) . نك . شمارهء 1011 .

* ( 13 ) . اين جمله در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده و از ابو حنيفه ، 286 گرفته شده است .

( 14 ) . حظظ .

( 15 ) . قس . لسان العرب ،

VII

، 136 .

( 16 ) . در پايان : ليس بالحضض - « حضض نيست » . ظاهرا بيرونى مىخواهد بگويد اگر « فيلزهرج » به عنوان جانشين « حضض » به كار مىرود ، پس آن حضض نيست ، و سخن جالينوس در اين‌باره در بالا آورده شده است .

344 . حلتيت 1

344 . حلتيت 1

آن به سريانى حلتيتا 2 ، نيز دعثاقرنيثا 3 ، به سندى هينگ 4 ، به فارسى انگژد 5 [ ناميده مىشود ] . اين صمغ گياه انجدان 6 است .

حمزه مىگويد : [ حلتيت ] انگژد و انگدان‌ژد 7 است زيرا آن صمغ انجدان است .

ابن خالويه مىگويد : اين حلتيت است و نبايد گفت حلتيث 8 آن‌گونه كه مردم عادى تلفظ مىكنند .

ديسقوريدس مىگويد 9 : ريشه و ساقهء انجدان را برش مىدهند و آنچه خارج مىشود ، جمع مىكنند . بهترين [ صمغ ] شفاف است ، از نظر بو به مرّ مىماند ، سفيدفام است و به سرعت حل مىشود . اما آنچه سبزفام است ، پسنديده نيست .