الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٠
315 . حجر اسيوس 1
مىرسد . سياه رنگ است و ازآن‌رو چنين ناميده شده است كه ، آن‌گونه كه ديسقوريدس و ديگران مىگويند ، در سرزمين لوقيا 4 در رود غاغاطيس 5 يافت مىشود . اين سنگى پوك آغشته 6 به زفت 7 است . دود شبه مصروع را از پا در مىآورد . 8
* گاهى آن را حجر الصرع 9 مىنامند زيرا اگر كسى را كه دچار بيمارى صرع است با آن دود دهيم ، سبب حمله بيمارى مىشود .
ديسقوريدس : بهترين شبه آن است كه آتش در آن به سرعت شعله‌ور شود ، بويش همان بوى قير ، به رنگ سياه متمايل به خاكسترى و پهن همانند شياف چشم 10 باشد .
سبك است و در دهانه رودهايى كه به دريا مىريزند و در جاهايى كه جاجيطس وجود دارد ، يافت مىشود . 11
( 1 ) . يونانى ؛ ديوسكوريد ،
V
، 109 ؛ ابن سينا ، 805 ؛
I , Dozy
، 252 ؛ « شبه » يكى از گونه‌هاى زغال‌سنگ است ؛ نيز نك . شمارهء 525 .
( 2 ) . بيرونى در الجماهر ( 186 ، 467 ، يادداشت 6 ) دقيقا اشاره مىكند كه سنگينى ويژه شبه برابر با 11 / 1 است .
( 3 ) . القفر ، قس .
II , Dozy
، 382 .
( 4 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : ارقيا ، بايد خواند لوقيا ، قس . ديوسكوريد ،
V
، 109 .
( 5 ) . غاغاطيس ، ديوسكوريد ،
V
، 109 : غاغا ،
V , D - G
، 146 :
Gagos
.
( 6 ) . واژهء نامفهوم « ميصه » ، ترجمه به معنا صورت گرفته است .
( 7 ) . الزفت ، نك . شمارهء 500 .
( 8 ) . دخانه يسقط المصروع سريعا ، همين‌گونه است ديوسكوريد ،
V
، 109 ( در آنجا به‌جاى « صرع » اشتباها « صدع » نوشته شده است ) ، ابن بيطار ، جامع ،
II
، 9 و محيط اعظم ،
II
، 130 . ابن سينا ( 805 ) برعكس مىگويد : « اگر مصروع را با آن دود دهيم ، سودمند است » . اذا تدخن به المصروع نفعه .
( 9 ) . سنگ صرع .
( 10 ) . عريض كشيافات العين .
( 11 ) . جاجيطس ( ؟ ) . قطعهء 11 * داخل عنوان شمارهء 315 پيدا شده است . قس . ديوسكوريد ،
V
، 109 ؛ ابن بيطار ، جامع ،
II
، 9 .
315 . حجر اسيوس 1
315 . حجر اسيوس 1
ديسقوريدس : سنگ اسيوس در اسيا 2 يافت مىشود و بهترين آن به رنگ پياز دريايى 3 است ، پوك و سبك است و به سرعت خرد مىشود . برخى از بخش‌هايش به رنگ موم