الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٠

289 . الحبة الخضراء 1

اينجا ترتيب الفبايى به هم خورده است ؛ دو عنوان با واژهء « حجر » پيش از عنوانى كه با « حب » شروع مىشود ، قرار گرفته است .

( 2 ) . سختى سنگ‌ها با خراشيدن يكى بر ديگرى معيّن مىشود .

( 3 ) . و النسبة احق بالمراهات ( يا المراصات ؟ ) فى الترتيب من الحجر الذى هو جنس لها . معناى اين جمله روشن نيست .

287 . حجر مريطوس 1

287 . حجر مريطوس 1 - ؟

[ اين سنگ ] و محصول سايش آن همانند يشم زردفام است .

( 1 ) . در حاشيهء نسخهء الف ( ورق 46 ب ) نوشته شده است ؛ از شمارهء 287 تا شمارهء 326 در نسخهء فارسى حذف شده است .

288 . الحبة السوداء 1

288 . الحبة السوداء 1 - سياه‌دانه

اين شونيز 2 است .

مىگويند كه اين دانه‌اى است كه به زبان سجستانى ريونك 3 [ ؟ ] ناميده مىشود .

صهاربخت از آن چنين نام مىبرد و توضيح مىدهد كه اين « حب السجيز » 4 است .

( 1 ) .

Nigella sativa L .

، به عربى به معناى « دانه سياه » است ؛ سراپيون ، 521 ؛ ميمون ، 167 ؛ عيسى ، 3 125 .

( 2 ) . الشونيز نام ديگر فارسى سياه دانه است ، نك . شمارهء 616 .

( 3 ) . خواندن مشروط ، نسخهء الف : ريونك ؟ ؟ ؟ ، نسخهء پ : الونك .

( 4 ) . الحب السجيز ،

I , Vullers

، 612 : حب سجستانى - حب قاقلة ، نك . شمارهء 807 .

289 . الحبة الخضراء 1

289 . الحبة الخضراء 1

اين ميوهء « درخت سقز » 2 است . آن را به فارسى خنجك 3 ، به سجستانى كنبشك 4 و به سندى گلنگور 5 مىنامند .

مىگويند كه صمغ [ درخت سقز ] بهترين صمغ است و در آن [ نيروى ] قبض‌كننده وجود دارد .

ابو جريج : علك الانباط صمغ درخت سقز است .

ابن ماسه : جانشين اين [ ميوه ] پسته و روغنش همانند روغن قرطم 6 است .

( 1 ) . ترجمهء مستقيم « دانه سبز » ، - ميوهء

Pistacia terebinthus L .

؛ ديوسكوريد ،

I

، 71 ؛ سراپيون ، 59 ؛