الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٧

265 . جم اسپرم 1

ابو الخير گويد : شمشم 4 را بلداق 5 نيز گويند و گويد از انواع كنجد يك آن است كه به لغت رومى آن را اوروسيمون 6 گويند و كنجد را به لغت رومى سيسامن 7 گويند . قوت كنجد و خاصيت او در حرف « سين » گفته شود ، ان شاء اللّه . 8

( 1 ) .

Sesamum orientale L .

( كنجد ) يا

Coriandrum sativum L .

( كشنيز ) ؛

I , Vullers

، 524 ؛

Lane

، 438 . نيز قس . ميمون ، 268 ؛ بيطار ، 449 ؛

III , Low

، 4 - 5 .

( 2 ) . كشنيز ، نك . شمارهء 900 .

( 3 ) . كنجد ، نك . شمارهء 564 .

( 4 ) . نسخهء فارسى : ششم ، بايد خواند شمشم .

sumsum

- نام عبرى باستان كنجد ( ميمون ، 268 ) .

( 5 ) . بلداق .

( 6 ) . اوروسيمون ( ؟ ) .

( 7 ) . سيسامن - يونانى ، ديوسكوريد ،

II

، 99 .

( 8 ) . نك . شمارهء 564 .

265 . جم اسپرم 1

265 . جم اسپرم 1

نوعى است از انواع نبات كه او را به جم 2 نسبت كرده‌اند . نبات او به هر درخت كه در كنار او باشد به شكل لبلاب تعلق كند . او را عرب فشاع 3 گويد و بعضى از پارسيان او را ريحان سليمان 4 گويند .

در طخيرستان 5 او را در جوار درخت چنار بنشانند و تربيت كنند و بر او بگذارند .

چون نبات او به شاخ‌هاى [ چنار ] برسد ، به او متصل شود و آب از او جذب كند ، آن‌گاه بيخ او را از زمين قطع كنند ، [ اما ] بر اطراف درخت در هر چهار فصل از سال خرم بماند .

ميوهء او به شبه عنب الثعلب 6 و گل او از ياسمين هندى بزرگ‌تر باشد . در بخارا نبات او را واليجها 7 كنند چنان‌كه تاك را . به زبان زابلى 8 او را ياسمين دشتى 9 گويند .

( 1 ) .

Ocimum filamentosum Forsk .

يا

Ocimum gratissimum L .

؛ ابن سينا ، 160 ؛ غافقى ، 209 ؛ عيسى ، 7 126 ، اين عنوان در

Picture

، 116 درج شده است .

( 2 ) . جم يا جمشيد - يكى از چهره‌هاى مهم افسانه‌هاى ايرانى . او را غالبا با سليمان يكسان مىدانند ( فردوسى ، شاهنامه ، ج 1 ، مسكو 1957 ، ص 609 ) .

( 3 ) . فشاع ، در اغلب فرهنگ‌ها : فشاغ ، نك .

Lane

، 2401 ؛ لسان العرب ،

VIII

، 447 . مىپندارند كه فشاع نوعى از ملك

( smilax )

است .

( 4 ) . ريحان سليمان .