الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٠
256 . جص 1
255 . جشم 1
255 . جشم 1
اين را پارسيان چاكشو 2 گويند ؛ به لغت رومى ايغيلامى 3 گويند ، به لغت هندى چاكله 4 گويند . اهل هرات او را . . . 5 نامند و به سيستان تشن 6 گويند . به لغت رومى 7 جاكج 8 گويند .
جاكجو 9 دانه‌اى است كه پوست او سياه بود و نرم و روشن ؛ جرم او پهن باشد ، پوست او صلب بود و از عدس اندكى بزرگ‌تر باشد . او دو نوع است : هندى و زنگى ؛ زنگى آن است كه صفت او گفتيم ؛ هندى را پوست درشت‌تر و بعضى از او به سپيدى مايل بود .
كافور را به او نگاه دارند چنان‌كه به جو نگاه دارند . او را چشميزج 10 نيز گويند .
( 1 ) . از چشم فارسى - تخم .
Cassia absus L .
؛ سراپيون ، 521 ؛ ميمون ، 167 ؛
I , Dozy
، 755 ؛ عيسى ، 8 42 .
( 2 ) . چاكشو ، قس .
I , Vullers
، 556 .
( 3 ) . ايغيلامى ( ؟ ) .
( 4 ) . چاكله .
Platts
، 418 : چاكسو .
( 5 ) . اوححجن ( ؟ ) .
( 6 ) . تشن ، قس .
I , Vullers
، 447 .
( 7 ) . چنين است در نسخهء اصلى ؛ ظاهرا ، متن اصلاح نشده است .
( 8 ) . جاكج .
( 9 ) . جاكجو ، احتمالا همان « چاكشو » است .
( 10 ) . چشميزج ، قس .
I , Vullers
، 579 .
256 . جص 1
256 . جص 1 - گچ
ليث گويد : جص از لغت عجميان است ؛ به لغت اهل حجاز « جص » را قصّ 2 گويند . به لغت سريانى جصّا 3 گويند ، به پارسى گچ گويند و گبسين 4 نيز گويند ، به سندى سبزهى 5 گويند و به لغت هندى بانه 6 گويند .
( 1 ) . صورت عربى گچ فارسى ،
Lane
، 428 ؛ نك . شمارهء 245 ، يادداشت 1 .
( 2 ) . قص ، قس .
Lane
، 2527 .
( 3 ) . جصا .
( 4 ) . گبسين ، نك . شمارهء 245 .
( 5 ) . سبزهى ( ؟ ) .