الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٣

234 . ثوم 1

گر سر پير گشته ثغام ماننده * مدار اميد صحت و سلامت پاينده 6

( 1 ) . يا ثغام -

Atractylis gummifera L .

، عيسى ، 5 27 . برخىها مىپندارند كه اين يكى از انواع درمنه

Artemisia

است ؛ قس . ابو حنيفه ، فرهنگ ، 25 .

( 2 ) . نسخهء فارسى : خلى ، بايد خواند حلّى ، قس . ابو حنيفه ، 147 ؛

Lane

، 635 .

( 3 ) . سپيد گياه ؛ لسان العرب ،

XII

، 78 و

Lane

، 339 : درمنه اسبيد .

( 4 ) . نسخهء فارسى : . . . سر او به سر شيح ( درمنه ) مشابهت دارد ؛ اما لسان العرب ،

XII

، 78 : الثغامة نبات ذو ساق جمّاحته مثل هامة الشيخ .

( 5 ) . اين شعر در ابو حنيفه ( 147 ) و لسان العرب (

XII

، 78 ) آمده است .

( 6 ) . اين شعر نيز در لسان العرب (

XII

، 78 ) وجود دارد .

233 . ثلج صينى 1

233 . ثلج صينى 1 - « برف چينى » ، شوره

ثلج چينى را از بلاد چين به عراق برند . لون او نيك سپيد بود و ذرات او چون غبار باشد در غايت لطيفى و خردى . او را در انواع . . . 2 به كار برند .

( 1 ) . قس .

I , Dozy

، 163 ؛ غافقى 187 ؛ بيطار ، 449 .

( 2 ) . واژه پاك شده .

234 . ثوم 1

234 . ثوم 1 - سير

[ ثوم را ] به لغت سريانى ثوما 2 گويند .

اهوازى گويد : به لغت رومى او را اسكر [ دن ] 3 گويند و آنچه دشتى باشد اسكرديون 4 گويند ، به سريانى ثومادبرّا 5 ويند و پارسيان سير دشتى 6 گويند .

حمزه گويد : پارسيان مر انواع سير را به بعضى از حيوانات تعريف كرده‌اند چون « كلاغ سير » 7 ، « روبا سير » و « موش سير » ؛ چون به عربيست معنى اين الفاظ گويى « ثوم الغراب » ، « ثوم الثعلب » و « ثوم الفاره » بايد گفت .

در منقول مخلص آورده است كه « سير دشتى » را موليقنلس 8 گويند .

( 1 ) .

Allium sativum L .

؛ سراپيون ، 111 ؛ ابو منصور ، 99 ؛ ابن سينا ، 740 .

( 2 ) . ثوما ، قس .

II , Low

، 148 .

( 3 ) . اسكر . . . حرف‌هاى آخر پاك شده است ؛ از ( تئوفراست ، 585 ) يا يونانى ( ديوسكوريد ،

II

، 152 ) .

( 4 ) . اسكرديون - يونانى ، ديوسكوريد ،

III

، 106 .